چشمان ظاهر بين نيز كه به اعماق واقعيات نفوذ نداشته باشد فقط كف را مىبيند در حالى كه اين آب است كه چنين خروشان حركت مىكند نه كف ! باطل هم به صورت موقّت و به صورت يك جولان ، گاه غلبه ظاهرى گسترده و فرگيرندهاى دارد و بر امواج حقّ سوار شده و آن را مىپوشاند ، امّا در نهايت به مغلوبيت مىانجامد و همچون كف نابود و مضمحل مىشود .
در روايتى آمده است :
« للباطل جولة و للحقّ دولة » « 1 » « باطل تنها جولان دارد ( و چهره نفاق و فريب او پس از مدتى آشكار مىشود ) امّا دولت پايدار از آن حق است و حقّ جاودانه است . »
5 - مبارزه حقّ و باطل هميشگى است
قرآن در اينجا براى مجسّم ساختن حقّ و باطل مثالى گفته كه مخصوص به زمان و مكان معينى نيست . صحنهاى است كه همه سال در نقاط مختلف جهان در مقابل چشم انسانها مجسّم مىشود ، و اين نشان مىدهد كه پيكار حقّ و باطل يك پيكار موقّت و موضعى نيست ، اين رگ رگ آب شيرين و شور همواره بر خلايق تا نفخ صور جريان دارد مگر آن زمانى كه جهان و انسانها به صورت يك جامعهء ايدهآل ( همچون جامعه عصر قيام مهدى عليه السّلام ) در آيد كه پايان اين مبارزه اعلام گردد ، لشكر حقّ پيروز و بساط باطل برچيده شود و بشريّت وارد مرحلهء تازهاى از تاريخ خود گردد و تا زمانى كه اين مرحله تاريخى فرا نرسد بايد در همه جا انتظار برخورد حقّ و باطل بود و موضعگيرى لازم را در اين ميان در برابر باطل نشان داد .
هامش
( 1 ) . غرر الحكم ، ج 5 ، ص 25 . و مجمع البحرين ، ج 5 ، ص 345 .