و در نفوس آنها رسوخ مىكند .
بهترين مفاهيم و رساترين انديشهها زمانى كه در قالب نمونهاى عينى ارائه مىشود كاملا ادراك و تصديق مىگردد . كلّيات علمى اگر بر مصاديق تطبيق نشود ، تصديق آن و ايمان به درستىاش براى نفس سنگين و دشوار است . « 1 »
مكتبهاى آسمانى و مرامهاى فكرى هر قدر عميق ، پربار و منطقى باشند تا هنگامى كه در نوشتهها و كتابها محصورند ، غالبا خشك و كم تأثير و نامأنوس جلوه مىكنند ، چرا كه انديشهء خالصند و فاقد جنبهء عملى . هر چه هست ذهنيّت است و از عينيّت اثرى نيست . مردم ، آرمانهايى را كه همانند مدينهء فاضله خيالى و غير ملموس باشند ، به دشوارى مىپذيرند . امّا اگر بتوان در كنار كتاب هدايت ، نمونهء هدايت و تربيت نيز ارائه داد ، بىترديد بر نفوذ و تأثير انديشهها افزوده خواهد شد . « 2 »
سيّد قطب دربارهء نقش الگوهاى عينى در تربيت مىگويد :
عملىترين و پيروزمندانهترين وسيله تربيت ، تربيت كردن با يك نمونه عملى و سرمشق زنده است . . . سرمشق و الگو به مردم عرضه مىشود تا مردم ، همانند صفاتش را در خود تحقق بخشند ، و به رنگ آن نمونهء واقعى درآيند ، هر كس به اندازهء ظرفيّت و استعدادش از آن شعلهء فروزان پرتو بگيرد و تا آنجا كه توانايى دارد ، براى رسيدن به قلّهء كمال از كوه دانش و فضيلت بالا رود . نه تنها زندگى معنوى بلكه زندگى مادّى الگوها و قهرمانان فيض بخش و شاخص در معرض انظار عموم است ، نه فقط يك رؤيا و داستان تخيّلى كه محبتش ، روانها را در بيابان بيكران خود سرگردان كند ، بدون اينكه از واقعيّتش متأثّر شوند و از آن نمونه عالى سرمشق بگيرند . از اين جهت است كه اسلام ، سرمشق دادن را بزرگترين وسيله مىداند و پايهء روش تربيتى خود را بيش از هر چيز بر اين سنگ استوار مىسازد . » « 3 »
هامش
( 1 ) . سيرى در تربيت اسلامى ، ص 250 .
( 2 ) . نقش اسوهها در تبليغ و تربيت ، ص 165 .
( 3 ) . روش تربيتى اسلام ، ص 251 و 252 .