4 - علم بىعمل
بدون شك تحصيل علم ، مشكلات فراوانى دارد ، ولى اين مشكلات هر قدر باشد در برابر بركات حاصل از علم ناچيز است . بيچارگى انسان روزى خواهد بود كه زحمت تحصيل علم را بر خود هموار كند امّا چيزى از بركاتش عائد او نشود .
قرآن كريم در به تصوير كشيدن حال چنين كسانى كه عمرى را به فراگرفتن علوم و اصطلاحاتى چند اختصاص دادهاند ليكن از آن بهرهاى در جهت رشد و كمال نبردهاند آنها را به الاغ باركشى تشبيه نموده كه بارى از كتابهاى نفيس را بر دوش مىكشد ولى از كتاب چيزى جز سنگينى آن را احساس نمىكند و برايش تفاوت ندارد كه سنگ و چوب بر پشت دارد يا كتابهايى كه دقيقترين اسرار آفرينش و مفيدترين برنامههاى زندگى در آن است .
مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
« 1 » « كسانى كه مكلّف به تورات شدند ولى حقّ آن را ادا نكردند ، مانند دراز گوشى هستند كه كتابهايى حمل مىكنند ، قومى كه آيات الهى را تكذيب كردند مثال بدى دارند ، و خداوند جمعيت ظالمان را هدايت نمىكند . »
« منظور از كسانى كه تورات تحميلشان شد ( و به آنان تعليم داده شده ) ولى آن را حمل نكردند ، يهوديانى است كه خدا تورات را بر پيامبر آنان موسى عليه السّلام نازل كرد ، او معارف و شرايع آن را تعليمشان داد ، ولى رهايش كردند ، و به دستورات آن عمل ننمودند ، لذا خداى تعالى برايشان مثلى زد ، به خرانى تشبيه كرد كه كتابهايى بر آن بار شده ، و خود خر هيچ آگاهى از معارف و حقايق آن كتابها ندارد و در نتيجه از حمل آن كتابها چيزى جز خستگى برايش نمىماند . » « 2 »
هامش
( 1 ) . جمعه / 5 .
( 2 ) . تفسير الميزان ، ج 19 ، ص 537 .