به دست دادن فضاى كلى نزول قرآن و عواملى است كه منتهى به نزول آيات گرديده است . البته در اين مقدمهء طولانى به برخى از مباحث علوم قرآنى و آنچه كه به شناخت قرآن مربوط مىگردد اشاره دارد . اما خود تفسير مجموعا هفت جلد از مجموعهء كتاب را تشكيل مىدهد ، زيرا جلد دهم با مقدمهاى كوتاه دربارهء آيه يا سوره شروع مىشود ، سپس مفسر با عنوان « تفصيل » به توضيح دربارهء يكايك واژهها مىپردازد . پيش از شروع در تفسير ، ترجمهء فارسى آيه را ارائه مىدهد . در تفسير از نكات ادبى ، ذكر اشعار و امثال و وجود تفسيرى سود مىجويد . ويژگى مهم اين تفسير ، بهرهگيرى از معلومات عمومى دربارهء شناخت اديان و مقايسهء آن با دين اسلام و كتاب آسمانى قرآن مىباشد . البته در همان دو جلد مقدمه نيز بحثهاى تطبيقى ميان كتاب انجيل ، تورات و اوستا با قرآن دارد . ويژگى ديگر اين تفسير ، طرح مطالب تاريخى و نقل قصهها و حكايتها است كه مطالعهء كتاب را جاذبه بخشيده و تفسير را خواندنىتر كرده است . اين تفسير در قم در سال 1345 ش در چاپخانهء حكمت در قطع وزيرى به چاپ رسيده است .
منبع :
دانشنامه قرآن ، بهاء الدين خرمشاهى ، ج 1 ، ص 695 .
تفسير خازن
- [ تفسير ] لباب التأويل فى معانى التنزيل
تفسير خسروى ،
اثر على رضا ميرزا خسروانى ( 1310 - 1386 ق ) ، از شاهزادگان قاجار و نويسندگان مذهبى معاصر است . تفسيرى است ساده و روان به زبان فارسى ، در 8 مجلد كه براى عامهء مردم نوشته شده و خالى از بحثهاى تفصيلى و زايد است . به همين دليل از نقل قولها و وجوه تفسيرى كه تودهء مردم به آنها رغبتى ندارند نيامده است ، در برابر به پيام قرآن و تبيين كلمات وحى متناسب با درك و ذوق خوانندهء فارسى كاملا عنايت شده است . روش مفسر چنين است كه در آغاز گروهى از آيات را برگزيده ، سپس زير عنوان تفسير الفاظ ، به نكات لغوى و ادبى مىپردازد ، آنگاه ذيل عنوان تفسير معانى در تحليل و تبيين