بحث اول
گروهى از علماء مدعىاند كه قرائت هفت قارى معروف ، متواتر است يعنى قرائت ابن عامر دمشقى و ابن كثير مكى و عاصم كوفى و ابو عمرو بن علاى بصرى و حمزهء كوفى و نافع مدنى و كسائى كوفى « 1 » ، و عدهء ديگرى سه نفر را به آنها اضافه كرده كه عبارتند از : خلف ، يعقوب و يزيد بن قعقاع كه در نتيجه قرائت ده نفر از نامبردگان ، در نظر آنان متواتر است « 1 » .
قائلين به تواتر
1 - علامه حلى مىنويسد : جايز است قرآن را با قرائت هر يك از قراء هفتگانه تلاوت نمود زيرا همهء هفت قرائت متواتر است « 3 » .
2 - شهيد اول ( شيخ محمد بن مكى ) مىنويسد : قرائت قرآن مجيد ، با قرائات متواتره جايز است و گروهى قرائت ابى جعفر ، يعقوب و خلف را منع كردهاند و اينان ، همان مكمل عشره يعنى قراء دهگانه مىباشند ولى اصح ، اين است كه : قرائت اين سه نفر نيز مانند آن 7 نفر ديگر جايز است زيرا قرائت اينان نيز متواتر است « 4 » .
3 - از حاجبى و عضدى ( در منهاج ) نقل شده كه هر گاه قرائت هر يك از اين هفت نفر متواتر نباشد بعضى از قرائات بمانند مالك و ملك و امثال آنها متواتر نباشد و مسلما اين را نمىشود گفت ، و سپس وجه ملازمه را بيان كرده است « 5 » .
4 - مشهور بين علماء اهل تسنن ، بنابر فرمايش بعضى از علماء « 6 » ، اين است كه : قرائت هر يك از اين هفت نفر متواتر است ، و ابو شامه در كتاب مرشد مىنويسد : تمام قرائات هفتگانه متواتر است و اين معنى در ميان قراء متقدم و مقلدين متأخر ، شايع است ، و حتى گفتهاند : اعتقاد به اينكه اين قرائات ، منزل از جانب خدا است ، لازم و فرض است ، و ما هم ،
هامش
( 1 ) مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 428 تا 432 .
( 3 ) منتهى ، كتاب الصلاة ، باب القرائة ، ص 274 .
( 4 ) ذكرى ، كتاب الصلاة ، الواجب الرابع المسأله الخامسه ، ص 187 .
( 5 ) ايضاح الفرائد تأليف تنكابنى ج 1 ، ص 193 .
( 6 ) تفسير البيان ، آية اللّه خوئى ، ص 92 ، نقل از بعضى .