مىگويند پس از ظهور اسلام مسلمان شد و نبى ( ص ) را مدح گفت « 10 » . حتى گفتهاند وقتى بلال را شكنجه مىدادند و بلال بر روى ريگهاى تافته با بدن برهنه فقط مىگفت : « احد احد » ، او بلال را دلدارى داد و شكنجه گران را سرزنش كرد و شعرى در اين باره سرود « 11 » . پس مىبايد ، چند سالى بعد از اعلام رسالت زنده مىبود .
ابو الحسن برهان الدين ابراهيم بقاعى دربارهء ايمان ورقه و صحابى بودنش كتابى نوشته است « 12 » . از رسول خدا نيز دربارهء او رواياتى نقل كردهاند . مىگويند در روزگار پيامبر ( ص ) مردى با برادر ورقه درشت خوئى كرد و براى آزار او به ورقه ناسزا گفت .
پيامبر كه شنيد ناسزا گفتن به ورقه را نهى فرمود « 13 » و يا فرموده است كه من او را در بهشت با لباسى از حرير و يا لباسى سپيد ديدم « 14 » . با تمام اين حرفها ، بيشتر روايات معتبرتر ، از ايمان او چيزى نگفتهاند و نامش را جزء مؤمنان به اسلام ثبت نكردهاند .
بلكه گفتهاند او پيش از رسالت و دعوت به اسلام ، در همان دورهء فترت وحى و دو سه سالى پس از آغاز وحى درگذشته است « 15 » . اشعارى نيز به دو منسوب است كه اگر همهء آنها از او باشد ، احاطهء او را به اديان يهود و نصارا و فرهنگ ايرانى به خوبى مىرساند « 16 » . شعرى در رثاى زيد بن عمرو دوستش دارد كه در آن به توحيد و ايمان به خدا ، آتش ، ثواب و عقاب بعد از مرگ و سرزنش بتان اشارهها دارد « 17 » . كلمات
هامش
( 10 ) مروج مسعودى 2 : 59 ، شرح صحيح قسطلانى 1 : 65 ، تاريخ اسلام ذهبى 1 : 268 .
( 11 ) نسب قريش 208 ، النهايهء ابن اثير 1 : 452 ، اغانى 3 : 113 ببعد ، اصابه 6 : 618 .
( 12 ) الاعلام زركلى 9 : 131 ، ظ خزانهء بغدادى 2 : 38 - 41 .
( 13 ) اصابه 3 : 633 .
( 14 ) نسب قريش 207 ، مجمع الزوايد 9 : 416 ، اصابه 6 : 318 ، بزّار و حاكم هم شبيه آن را نقل كردهاند و آن را به شرط شيخين صحيح شمردهاند . ذهبى و ابن كثير هم اسنادش را جيد گفتهاند ، ولى ديگران بيشتر ، اسناد آن را منقطع مىدانند ، حلبيّه 1 : 285 ، مسند احمد 6 : 65 ، سبل الهدى 2 :
327 ، سيرهء ابن كثير 1 : 397 و بعد .
( 15 ) اين نظر توسط عايشه اظهار شده و بعد تكرار گرديده بخارى : بدء الوحى 3 ، اسد الغابه 5 : 88 ، ابن سعد 1 / 1 / 130 ، اصابه 6 : 317 . ابن عساكر مىگويد كسى را نمىشناسم كه بگويد او اسلام آورد اصابهء ابن حجر 3 : 633 .
( 16 ) شعراء النصرانيه شيخو 617 - 616 ، اغانى 3 : 121 ، خزانة الادب 2 : 39 و بعد ، الروض 2 :
242 .
( 17 ) المحبّر 171 ، ابن هشام 1 : 247 ، اغانى 3 : 113 ببعد ، شعراء النصرانيه 1 : 118 ، خزانه 2 :
39 ببعد ، مروج 1 : 73 ، تاريخ الاسلام ذهبى 1 : 68 . شعرى به دو منسوب است كه گفته : اى خديجه ! اگر داستان تو راست باشد ، بدان كه احمد رسول است و جبرئيل و ميكائيل وحى خدا را كه