شرح تصاوير تاريخ قرآن نمونه هائى از نسخههاى خطى
نمونههاى فراوانى از عكسهاى رنگى و مشكى نسخههاى قديم خطى قرآن را با تفصيلات لازم و گويا در « كاتالگ » نمايشگاه كتابخانهء بريتانيا ( 3 آوريل تا 15 اوت 1976 ) و در راهنماى گنجينهء قرآن تأليف آقاى گلچين معانى مىتوان يافت . ولى در اينجا به نقل چند نمونه به مناسبت بحثهائى كه داشتهايم ، با ذكر منبع اصلى آن ، اكتفا مىكنيم .
فراموش نكنيم كه اين نقوش در هم و خطوط ساده نشانهاى از آن همّت هاى بلند و ايمان با شكوه مردمى عاشق و وارسته است كه در هر گوشهاى از اين جهان ، پشت پاى به دنيا زده و دل در گرو نقش بندى كلام خدا نهاده و اين عظمت بىگفتگو كم مانند را براى بشريت به وجود آوردهاند . اينها نشانهاى از درايت خردمندان شناخته و ناشناختهاى است كه نسل اندر نسل دست به دست هم داده و اين گنجينه هاى بى بديل را براى فرزندان گرد آوردهاند . اينها ، نمونهء تلاش مداوم و پىگير نسلها در نگاهدارى اين امانت الهى از دستبرد زمان و زمانه است كه آنها را چنين خوش و زيبا نگاهداشته است . . . و همهء اينها ، نيست مگر از پرتو ايمانى مستمر و خالص و برخاسته از دل . . . و بالاخره ، اين نمونهها : يادى است از آن همه تلاشها و پاسى است از تمام آن گذراندن عمرها در پاى كتاب خدا .
شكل 1 - قرآن منسوب به على بن ابى طالب ع : اين نسخه از آغاز سورهء هود است تا پايان سورهء كهف . تحرير قرن سوم با رقم « كتبه على بن ابى طالب » به خط كوفى روى پوست آهو . برگ نمونه از نيمهء آيهء 36 تا نيمهء آيهء 41 سورهء 16 نحل را در بر دارد .
قطع نسخه 2 / 33 * 5 / 23 سانتى متر .
اين نسخه را شاه عباس به آستان قدس رضوى وقف نموده و وقفنامه را شيخ بهائى در جمادى الاولى 1008 قمرى به خط و امضاى خود نوشته است . ( راهنماى گنجينهء قرآن ، گلچين مبانى ص 3 ، 4 مشهد ) .
شكل 2 - قرآن ديگرى منسوب به على بن ابى طالب ع : اين نسخه جزوهاى است به خط كوفى و با پوست آهو كه در آخرش آمده : « كتبه على بن ابى طالب » . جزوه 102 ورق