مىگزاردند و كسى كه آنجا حج مىگزارد پرهيز داشت از اينكه ميان صفا و مروه سعى كند . چون اسلام آوردند در اين باره از پيغمبر خدا پرسيدند و گفتند كه ما پرهيز داشتيم از اينكه ميان صفا و مروه طواف كنيم . پس اين آيه فرود آمد . بعد عايشه گفت : پيامبر خدا مقرر كرد طواف ميان اين دو را و مباد بر كسى كه طواف ميان اين دو را ترك كند « 16 » .
چنان كه متن روايت نشان داد ، عروة چنين فهميده بود كه طواف نكردن گناهى ندارد . همانطور كه اهل تهامه در زمان جاهليت ميان صفا و مروه سعى نمىكردند « 17 » .
ولى عايشه با استناد به سنّت رسول اكرم آن را فريضه شناخت « 18 » . در اين كه سعى يكى از واجبات حج است سخنى نيست . ولى در اينكه جزء اركان چهار گانه حج باشد كسانى خلاف كردهاند . شيعهء اماميه سعى ميان صفا و مروه را ركنى از اركان حج مىداند . به مذهب شافعى و مالك و احمد نيز ترك آن روا نيست و هيچ چيز جاى آن را نمىگيرد . اما ابو حنيفه سعى را از واجبات حج مىداند نه از اركان آن و قربان جاى آن را مىگيرد .
6 )
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا . . .
نيست بر آنها كه بگرويدند و نيكيها كردند بزهى در آنچه چشيده بودند ( ازمى ) . . . « 19 »
هامش
( 16 ) تفسير طبرى 2 : 29 بولاق و 3 : 237 طبع معارف ، بخارى : 3 : 397 - 401 و 8 : 132 و 472 ، مسلم 1 : 362 ، موطأ مالك : 373 ، ابن داود : المصاحف : 100 ، مسند احمد 6 : 144 ، 227 ( حلبى ) اسباب النزول واحدى : 30 ، سيوطى 1 : 159 ، الفتح 3 : 399 ، بيهقى السنن الكبرى 5 :
96 - 97 .
( 17 ) تفسير ابو الفتوح 1 : 371 ، طبرى 2 : 29 .
( 18 ) انس مالك گفت و عبد اللّه زبير و عطا و مجاهد كه سعى از ميان صفا و مروه سنت است اگر كسى نكند هيچ بر او لازم نيايد ( ابو الفتوح 1 : 371 ) .
( 19 ) سورهء 5 مائده : آيهء 93 .