اين دسته از سورهها را به 3 قسمت تقسيم كردهاند كه اگر قول نووى را معتبر بدانيم و اول آن را سورهء الحجرات ( س 49 ) بگيريم چنين خواهد بود :
1 ) طوال :
از سورهء الحجرات 49 تا سورة البروج 85 .
2 ) أوساط :
از سورهء الطارق 86 تا سورهء البيّنة 98 .
3 ) قصار :
از سورهء الزلزال 99 تا سورهء الناس 114 .
[ دسته بنديهاى ديگر ]
جز اين تقسيم بندى ، دسته بنديهاى ديگرى نيز از سورههاى قرآن شده و هر گروهى از سورهها را بمناسبتى نامگذارى خاصى كردهاند .
از اين قبيل :
1 ) الممتحنات :
چنان كه در مصحف ابن مسعود ديديم ( ص 360 ) اين 16 سوره را سيوطى بنام ممتحنات ذكر كرد :
الفتح 48 ؛ الحشر 59 ؛ السجدة 32 ؛ الطلاق 65 ؛ ن و القلم 68 ؛ الحجرات 49 ؛ تبارك 67 ؛ التغابن 64 ؛ المنافقون 63 ؛ الجمعة 62 ؛ الصف 61 ؛ الجن 72 ؛ نوح 71 ؛ مجادلة 58 ؛ الممتحنه 60 ؛ تحريم 66 .
2 ) سور الم « 11 » :
هفت سوره را كه با « الم » شروع مىشود سورههاى « الم » مىنامند :
بقره ، آل عمران ، اعراف ، عنكبوت ، روم ، لقمان ، سجدة .
3 ) سور مسبّحات « 12 » :
1 ) اسرى 2 ) حديد 3 ) حشر 4 ) صف 5 ) جمعه 6 ) تغابن 7 ) اعلى .
4 ) سور حواميم :
سوره هائى كه با « حم » آغاز مىگردد :
1 ) مؤمن 2 ) فصلّت 3 ) شورى 4 ) زخرف 5 ) دخان 6 ) جاثيه 7 ) احقاف « 13 » .
هامش
50 ؛ الرحمن 55 ؛ الصف 61 ؛ تبارك 67 ؛ الدهر 76 ؛ الاعلى 87 ؛ و الضحى 93 . - تفصيل آن را مراجعه كنيد : البرهان 1 : 245 ، الاتقان 1 : 63 نوع هجدهم ، خاتمه . چنان كه در مصحف ابن مسعود ديديم از آنجا بنقل سيوطى اولين سورهء مفصل الرحمن 55 بود .
( 11 ) اعراف را هم كه با « المص » شروع مىشود جزء آنها شمردهاند .
( 12 ) سورهء اسرى با صيغهء مصدر « سبحان » و سورههاى حديد ، حشر و صف با صيغهء ماضى « سبّح » و دو سورهء جمعه و تغابن با صيغهء مضارع « يسبّح » و سورهء اعلى با صيغه امر « سبّح » شروع مىشود .
( 13 ) گفتهاند كه يكى از اسامى پروردگار « حم » است كه اسم سوره قرار گرفته و به « حواميم » جمع بسته مىشود چون طس و طواسين - غريب القرآن ابن قتيبه : 36 .