تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ قرآن ( فارسى ) — صفحة 582

مساهمون:

ص٥٨٢
هم كه سوره‌هاى بيشترى را نام برده بود از مجموع ، شش سوره را نداشت . مصحف على بن ابى طالب ( ع ) بر طبق نقل يعقوبى 5 سوره كم داشت و مصحف ابن عباس 114 سورهء كامل بود . اين را هم اضافه كنيم كه گفته‌اند بر حسب حكم امام جعفر صادق ( ع ) مجموع سوره‌هاى قرآن 112 سوره است . چون ايشان سوره‌هاى فيل و قريش را يكى مىدانست و سوره‌هاى و الضحى و الم نشرح را نيز در حكم يك سوره مىگرفت . از اينجا گفته‌اند : ( در نزد علماى خاصه سورهء « و الضحى » با سورهء « انشراح » از حيث معنى و جمله يكى است . همچنين سورهء « فيل » با سورهء « قريش » از لحاظ ارتباط لفظى و تعلق يكى است ، به اين معنى كه قرائت « و الضحى » را بدون سورهء « انشراح » و هكذا خواندن سورهء « فيل » را بدون سورهء « قريش » در نماز واجبى كافى نمىدانند . حتى از علماى شيعه كسانى كه « قرآن » يعنى قرائت دو سوره را بعد از حمد در نماز واجبى ، مكروه يا مبطل مىدانند باز نسبت به « و الضحى » و « فيل » با علماى دستهء اول موافق و متّفقند و نماز را صحيح نمىدانند ، مگر اينكه بعد از سورهء و الضحى سورهء انشراح و هكذا بعد از سورهء فيل سورهء قريش نيز قرائت شود « 4 » ) . سوره‌ها از جهت بلندى و كوتاهى نيز يكسان نيستند . كوتاهترين سوره‌ها سورهء كوثر است كه 3 آيه دارد و بلندترين سوره‌ها بقره است كه 286 و يا 285 آيه دارد و بيشتر آيات آن بلند مىباشد . بخصوص بلندترين آيه‌ها كه آيهء دين « وام » باشد در آن قرار دارد . ميان اين دو سوره نيز سوره‌هاى بلند و متوسط و كوتاه گونه‌گون قرار گرفته است . ما در زير نام سوره‌ها و شمارهء آيات ، كلمات و حروف هر سوره را بتفصيل از تفاسير و روايات معتبره نقل مىكنيم « 5 » :
هامش
( 4 ) منهاج النجاة 1 : 68 ، وسائل الشيعه 4 : 473 ، جواهر الكلام شرح شرائع الاسلام 10 : 20 . ( 5 ) در اين صورت ، اختلاف در شمارهء آيات طبق نظر سيوطى ( اتقان 1 : 68 ) ضبط شده و شمارهء اولى كه ذكر شده عددى است كه در مصاحف كنونى طبع الازهر ضبط مىباشد . شمارهء كلمات و حروف از تفاسير معتبر نقل شده و در ترتيب نزول و مكى و مدنى بودن آن به كتاب غيث النفع علّامة الساقسى و ارشاد القرّاء ابى عيد رضوان المخلاتى و به كتاب نظم الدرر و تناسق الايات و السور تأليف ابراهيم بن عمر بقاعى و تاريخ