نمىدانست كه نقطهگذارى با خطّ سياه انجام شود ، زيرا صور رسم مصحف را تغيير مىداد و نيز جمع ميان قرائتهاى مختلف را با رنگهاى گوناگون در يك مصحف روا نمىداشت زيرا اين كار بعقيدهء او رسوم را تغيير مىداد و آنها را مخلوط مىكرد ولى معتقد بود كه حركات تنوين و تشديد و سكون و مدّ برنگ قرمز ثبت شود و همزه برنگ زرد باشد « 4 » .
كم كم آن زمانى رسيد كه مردم نقطهگذارى در مصحف را مستحب بشمارند ، پس از آنكه مكروهش مىشناختند - و همان سان كه روزى مىترسيدند نقطهگذارى و ضبط حركات سنّتى را تغيير دهد روز ديگر مىترسيدند فقدان آن ، مجال لغزش براى نادانان نهد و ميدان را براى مغرضين باز گذارد . البته فرط تعلق خاطر بر حفظ نصّ قرآنى موجب اصلى و دليل اساسى بود كه روزى از نقطهگذارى كراهت داشتند و ديگر روز آن را مستحب مىشمردند . تا جائى كه « نووى » مىگويد : نقطهگذارى و ضبط حركات در مصحف ، مستحب است ، زيرا موجب صيانت و نگهدارى از لغزش و تحريف مىگردد . « 5 »
اهميت اعراب
گرچه در ضمن سخن جابجا به اهميت امر اعرابگذارى در قرآن اشاره شد ولى در اينجا اشاره به امر مهم ديگرى كه وابستگى به همين مسئلهء اعرابگذارى دارد و آن تركيب كلمه در جمله است ضرورت دارد .
فهم و درك مطالب قرآنى ، بستگى زيادى به اعراب كلمات آن دارد . و كسى كه در پى تدبّر و تفكّر در آيات آسمانى و فهم سخن الهى باشد ناگزير است كه در اعراب كلمات دقّت كاملى نمايد . چه ، درك معانى درست آيات ، با توجيهى كه در اعراب كلمات مىتوان به كار برد ، وابستگى فراوانى دارد . به همين جهت مفسرين دانشمندى چون مرحوم طبرسى صاحب مجمع البيان ، قسمتى از بحث خود را به اعراب كلمات آيات اختصاص دادهاند .
در داستان ابو الاسود ديديم كه يك زبر و يا زير خواندن حرفى ، چگونه بناى كفر و ايمان را بهم مىزند . تشخيص ميان مبتدا و خبر ، فاعل و مفعول و يا اينكه
هامش
( 4 ) الدانى : النقط : 133 .
( 5 ) الاتقان 2 : 171 نوع 76 ، مناهل العرفان 1 : 402 .