مصحف عثمان در واو يا الف يا ياء و غير از آن حرام است .
در حواشى « المنهج فى فقه الشافيه » چنين آمده است : « كلمه ربا با واو نوشته مىشود چنان كه در رسم عثمانى آمده و در قرآن به ياء و يا الف نوشته نمىشود ، زيرا اين روش سنّت متبعّهاى است . »
و در محيط برهانى ، در فقه حنفيه مذكور است : « سزاوار است كه مصحف جز برسم عثمانى نوشته نشود . »
علّامه نظام الدين نيشابورى گفت : « گروهى از ائمه گفتهاند كه بر قاريان و دانشمندان و نويسندگان واجب است كه از همين روش خط مصحف پيروى كنند ؛ و آن رسم زيد بن ثابت ، امين رسول خدا و نويسندهء وحيش بود . »
بيهقى در شعب الايمان گويد : « كسى كه مصحف را مىنگارد سزاوار است كه نگهبان همان روشى باشد كه اين مصاحف را بدان نگاشتهاند و با آن مخالفتى نكند و چيزى از آن را تغيير ندهد ، چه آنان دانشمندتر و به زبان و دل راستتر و بامانت بزرگتر بودند ، پس سزاوار نيست كه خردهاى بر آنان بگيريم . »
دربارهء خط نخستين قرآنى كه به زمان پيغمبر نوشته شده گفتهاند :
« . . . به خط حميرى بود و پس از آن بر حسب اشارات پيغمبر با حروف سريانى نگاشتند و از آن پس كاتبين وحى كه از آن جمله على بن ابيطالب و ابن عباس و عثمان بن عفان مىبودند قرآن را با خط كوفى نوشتند » « 9 » ولى دليلى بر آن يافت نشد .
بهر صورت ، نوشتن قرآن برسمى جز رسم عثمانى تحريم نشده و گناهى و وعيدى و نهى و تهديدى در آن به كار نرفته است . ولى عدهاى از دانشمندان از فرط دقت در حفظ كلام خدا و از نظر احترام به ياران پيامبر و براى پرهيز از هر گونه تصرفى ، اگر چه بكوچكترين نحوى و يا احيانا مفيد هم باشد ، كتابت به اين روش و رسم را التزامى مىشناسند .
هامش
واو نوشته شده و لفظ « حتى » چنانچون خوانده مىشود : « حتا » ضبط شده است و نگارنده را مسموع افتاد كه در نخستين جنگ همگانى جمال پاشا سفاح فرمانده سوريا قرآنى خطى به كيسر آلمان « گليوم » هديه كرد و اين قرآن به خط خالد بن وليد صحابى « فاتح سوريا » بود و تا سال 1914 مسيحى بر سر قبر او موقوف بود و درين قرآن كلمهء « صلاة » بگونهء « صلويه » و حياة به صورت « حيويه » نوشته شده بود .
« نوبخت : ديوان دين : 64 » .
( 9 ) ديوان دين : 49 .