به چنين نظراتى اهميتى نمىدهد « 21 » .
خلاصه آنكه طبق نظر اين دسته كلمهء « امّى » در مورد كسانى به كار مىرود كه غير يهودى باشند و يا به كتاب تورات اعتقادى نداشته باشند .
گفتيم كه كلمهء « امى » سه بار در قرآن مجيد دربارهء اعراب و بت پرستان به كار رفته است « 22 » . فرمود :
« فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَ مَنِ اتَّبَعَنِ وَ قُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ الْأُمِّيِّينَ أَ أَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ
.
پس اگر در ستيزند « حجت جويند » با تو - بگو سپردم به خداى ، خويشتن را و هر كه مرا پيروى كرد ، و به آنها كه كتاب دادند و به امّيان بگو آيا اسلام آوردهايد « گردن نهادهايد » ؟ و اگر اسلام آوردند « فرمان بردند » هدايت يافتهاند و اگر برگردند بر تو نيست جز پيغام رساندن كه خداى بيناست به بندگان » . ( سورهء 3 آل عمران آيهء 20 ) .
در اينجا دو دسته مورد نظرند : دارندگان كتاب يعنى يهود و نصارا و « امّيّون » يعنى مشركان عرب كه كتاب آسمانى نداشتند « 23 » و گفتهاند كلمهء « گوى » مصطلح عبرانيان نيز تقريبا به همين معنى است .
گرچه آنها مرادشان غير يهودى بوده ولى چون مردم ديگر را بت پرست مىشناختند بت پرستان ( بى كتابان ) و بيگانگان ( امّى ) به نظر آنها يكى مىآمد « 24 » .
در آيهء ديگرى ( سورهء 62 جمعه آيهء 2 ) فرمود :
« هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ
.
او است كه ميان امّيان پيغمبرى هم از ايشان فرستاد . تا بخواند بر ايشان آيتهاى
هامش
( 21 )Noldeke:I .S .71 .
( 22 ) سورهء 3 آل عمران : آيهء 20 و 57 و سورهء 62 جمعه : آيه 2 .
( 23 ) تفسير طبرى 3 : 143 ببعد ، كشاف 1 : 181 ، طبرسى 1 : 422 .
( 24 ) تاريخ العرب قبل الاسلام دكتر جواد على 6 : 97 .