همچنين گفتهاند كه نخستين بار ايرانيان اين خط را از خطوط آرامى اقتباس كردهاند ولى پارهاى از مستشرقان معتقدند كه خط كوفى از سه قرن قبل از اسلام در شمال عربستان در منطقهء « پترا » « 3 » متداول بوده و بعدا با تغييراتى به مكه رسيده است .
اين خط را اصولا بازرگانان براى حساب خود و ملاكين براى نوشتن قراردادها و اسناد معاملات خويش و يا مراسلات تجارى به كار مىبردند . آثار تجارت و داد و ستد و همچنين نفوذ كلمات خارجى در اين خط به خوبى ديده مىشود : مثلا كلمهء « قلم » يعنى نى باريكى كه بدانوسيله چيز مىنويسند از « كلموس
Kalamus
» يونانى اقتباس شده ، بعد اين كلمه به سوريه رفته و به صورت « كلم
Kalam
» درآمده و سپس به شمال عربستان رسيده و كلم يا قلم شده است . ديگر كلمهء « قرطاس » يعنى صفحهء كاغذى كه روى آن چيز مىنويسند از كلمهء « كارتس » يونانى گرفته شده و در سوريه به صورت « كارتيس » درآمده و بالاخره به شكل قرطاس وارد شمال عربستان و بعد مكّه معظمه شده است ، و باز از نشانههاى ديگر كلمهء « لوح » است . لوح يعنى صفحهء سنگى و يا فلزى كه روى آن چيز مىنويسند از كلمهء لوح آرامى اقتباس شده و همچنين كلمهء « كتاب » از كلمهء « كتابا » مأخوذ است .
يكى از محققين عرب مىگويد : خط كوفى شبيهترين خطوط به خط حيرى است و خط حيره شبيه خط نبطى است و خط نبطى شبيه به آرامى و آرامى شبيه فنيقى و اين يك همانند خط تودهاى مصرى است و اين دليل بر پيوستگى اين خطوط بحسب ترتيب مذكور است « 4 » .
خط نسخ
اين خط را نيز به خط نبطى شايع در شمال حجاز و شام برمىگردانند . اگر چه اين خط پس از خط كوفى قرار گرفته باشد « 1 » .
هامش
( 3 ) پترا يا وادى موسى - از شهرهاى عربستان قديم ميان بحر احمر و بحرميت كه در اول پايتخت نبطىها و بعد مردم ادوم بوده ، سپس در دورهء روميان مركز فلسطين سوم شده است . اين شهر در تجارت فنيقيه و فلسطين تأثير بسزائى داشت .
( 4 ) حياة اللغة العربية ص 88 ببعد .
( 1 ) النصرانية : 154 ببعد . در دائرة المعارف اسلام ( جلد اول ) نمونههائى از پاپيروسهائى چاپ شده كه نمونه خط نسخ قبل از ابن مقله مىباشد .