12 - خط قرآن
خطوط عربى
مردم شبه جزيرهء عربستان در دوران پيش از اسلام نيز خط را مىشناختهاند . ولى در آن هنگام در تمام اين سرزمين يك خط رواج نداشت . دربارهء چگونگى اين خطوط و مبدأ و منشأ آنها سخن بسيار گفتهاند :
منشأ خط عربى را در اخبار و احاديث بگونههاى مختلفى ذكر كردهاند كه خلاصهء آن مفصل چنين مىشود :
1 ) راوى مىگويد به عبد اللّه بن عباس گفتم : اى طايفهء قريش دربارهء اين نوشتن عربى به من خبر دهيد كه آيا شما پيش از آنكه خدا محمد ( ص ) را به پيامبرى برانگيزد با همين خط مىنوشتيد ؟ و مانند امروز حروفى را كه بهم مىپيوندند بهم مىپيوستيد و آنها را كه جدا نوشته مىشوند جدا مىنوشتيد مانند الف و لام و ميم ؟
گفت : آرى - گفتم : اين هنر را از كه فرا گرفتيد ؟ - گفت : از حرب بن اميه - گفتم :
و حرب آن را از كه آموخت ؟ - گفت : از عبد اللّه بن جدعان - گفتم : وى آن را از كه ياد گرفت ؟ - گفت : از مردم انبار « 1 » - گفتم : مردم انبار آن را از كه آموختند ؟
- گفت : از مسافرى از مردم يمن ( از قبيلهء كنده ) .
- گفتم : آن مسافر آن را از كه فرا گرفته بود ؟ - گفت : از خلجان بن قاسم ( و يا موهم ) كاتب وحى هود پيامبر ، و او كسى است كه اين شعرها را سروده است .
« آيا در هر سال سنّت تازهاى بر ما تحميل مىكنيد ؟ و عقيدهاى را بر خلاف راه و روش زندگى تغيير مىدهيد ؟ مرگ از آن زندگانى كه ما را ناسزا گوئيد بهتر است
هامش
( 1 ) شهرى است در كنار فرات در قسمت غربى بغداد بمساحت سى ميل .