10 ) مجاهد
از تابعان و مفسران و قاريان بنام مكه ، قرآن را سه مرتبه بر ابن عباس خواند و در هر آيه توقفى مىكرد و مىپرسيد : دربارهء چه كسى نازل شده و چگونه بوده است ؟
بعدها در كوفه مستقر شد . مردى بود اهل تحقيق و هر چيز شگفت آورى را شخصا تحقيق مىكرد . مىگويند به چاه « برهوت » در حضرموت رفت و براى جستجو از هاروت و ماروت به « بابل » سفر كرد « 1 » . از مصحف و موارد اختلاف قرائتش نيز مختصرى گفتهاند « 2 » كه در حدّ اختلاف قراآت است .
11 ) عطاء بن ابى رياح
مفتى و محدّث مكى « 3 » كه بيشتر شاگرد ابو هريره بود « 4 » . او را هم جزء دارندگان مصاحف شمردهاند . اما فقط يك مورد از اختلاف قرائتش را ابن ابى داود باز گفته است « 5 » .
12 ) ربيع بن خثيم
يكى از زاهدان هشتگانه و قاريان اوليهء كوفه است . قرائت را از ابن مسعود آموخت « 6 » و با اجازهء حضرت امير ( ع ) براى شركت در جهاد روانهء خراسان شد و ظاهرا مقبرهاش در نزديكى مشهد بنام « خواجه ربيع » قرار گرفته است . در مورد مصحفش در تفسير آلوسى « 7 » نقل شده كه سليمان ثورى ( م 161 ) در آن قرائت شاذى ( 7 : 89 ) ديده است . اين همان قرائتى است كه در مصاحف ابىّ و عبد اللّه
هامش
( 1 ) طبقات الفقهاء 45 ، ارشاد 6 : 242 ، غاية النهايه 2 : 41 ، حليه 3 : 279 ، طبقات ابن الجزرى 2 :
41 .
( 2 ) مصاحف 89 ، ماتريال 276 - 284 و در بيشتر تفاسير .
( 3 ) تذكرة الحفاظ 1 : 92 ، تهذيب 7 : 199 ، حليه 3 : 31 .
( 4 ) طبقات ابن جزرى 1 : 513 .
( 5 ) مصاحف 88 .
( 6 ) طبقات ابن جزرى 1 : 283 .
( 7 ) تفسير آلوسى 7 : 13 .