كه در اثر تقوا براى مؤمن حاصل مىشود و وعدهاى است كه از پيش به مسلمانان داده شده ، چنان كه چند آيهء بعد مىفرمايد :
6 - آيهء 41 سورهء 8 ( انفال ) .
وَ ما أَنْزَلْنا عَلى عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ
بدانچه روز فرقان ، روزى كه دو جمع ( در جنگ بدر ) با هم روبرو شدند ، فرو فرستاديم .
در اينجا روز بدر ( صبح جمعهء 17 رمضان ، به قول امام حسن ( ع ) ) روز فرقان ناميده شده و اشاره به نصرتى است كه به مسلمانان داده شد .
7 - در سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 3 و 4 :
نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ . . .
وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ مِنْ قَبْلُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ
فرستاد بر تو كتاب را . . . و فرستاد تورات و انجيل را پيش از آن ، براى هدايت مردم و فرستاد فرقان را .
مرور در آيات قرآنى به خوبى روشن مىكند كه فرقان به تمام آنچه براى هدايت مردم بر انبياء وحى شده ( اعم از كتاب و غير از آن ) اطلاق گرديده است . جاى ترديد نيست كه قرآن ، همچون وحىهاى پيشين ، فرقگذار ميان حق و باطل است و خود ميان خوبى و بدى ، زشتى و زيبائى ، حق و باطل حكومت مىكند و مبدء تشخيص حسنات و سيئات است . در همين رابطه است كه در آيتى ديگر از قرآن بجاى فرقان ، ميزان آمده :
« لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ »
( 57 ( حديد ) 25 ) .
همانا پيامبران را با گواهان و معجزهها فرستاديم و بر ايشان كتاب و ميزان نازل كرديم تا مردم به عدالت گرايند .
در اينجا كتاب ميزان تشخيص و مبدء تميز است ، هر چند كه بدان تصريح نشده باشد . در ميان اين عقايد مختلف ، نظر دقيقى نيز از امام جعفر صادق ( ع ) نقل شده كه فرمود : قرآن همهء كتاب است و فرقان تنها احكامى است كه عمل بدانها واجب است و يا فرقان آيات محكمهء قرآن است « 7 » . بعضى هم مىگويند : از آن جهت به
هامش
( 7 ) مجمع البيان و الميزان ذيل آيهء 185 سورهء بقره .