نسبتها تا چه حدّ مىتواند درست باشد . آنچه در سورهء و العصر به على ( ع ) نسبت داده شده با قرائت رايج كنونى فرق بسيار دارد . در صورتى كه مىدانيم قرائت كنونى نيز به على ( ع ) مىرسد . پس در اصالت اين نقل قولها جاى گفتگو بسيار است . گزارش ديگرى از اين مصحف در ملحقات خواهد آمد .
نسخههائى از اين مصحف
گفتيم كه متأسفانه از هيچيك از مصاحف صحابه نسخهاى تا كنون باقى نمانده ، ولى در ميان اين مصاحف مختلفه ، مصحف امير مؤمنان على ( ع ) به علت قدر خاصى كه داشته و احترامى كه به دارندهء آن در طول قرون مىنهادهاند ، شهرتى بس زيادتر يافته است . همين شهرت موجب گشته كه خيلى از كسان بگويند نسخههائى از قرآن را به خط على بن ابى طالب ( ع ) ديدهاند و يا نشانى از آن بدهند . البته بعضى از اين شهادتها در درجهء والائى است كه جاى گفتگو ندارد .
امام جعفر صادق ( ع ) فرمود : كتابى نزد ماست به املاى رسول اكرم و خط على - ( ع ) . . . . « 29 »
ولى روشن نيست كه اين كتاب مصحفى بوده كه امير مؤمنان به خط خود رقم زده و يا كتاب ديگرى بوده است . چون كتب مختلفى به على ( ع ) نسبت داده شده مثل صحيفة الفرائض ، كتاب الآداب ، جفر و جامعه « 30 » . . . در مورد همين كتب هم معلوم نيست كه اينها محتوى چه بوده ، آيا همهء اينها يك كتاب بوده و مطالب مختلفى داشته و يا چند كتاب بوده است ؟ آنچه عدهاى از علماى عامه نقل كردهاند « 31 » مىرساند كه اين كتابى بوده مشتمل بر احكام و اخلاق و پيشگوئيهائى .
ابن ابى الحديد تنوّع بيشترى در مطالب آن مىبيند « 32 » . اما از خبرى كه عبد خير
هامش
( 29 ) اصول كافى 1 : 242 چاپ دوم تهران .
( 30 ) وسائل 3 : 371 ، بحار 1 : 164 .
( 31 ) سنن كبرى بيهقى 8 : 19 ، 23 ، 26 ، 30 ، كنز العمال هندى 3 : 87 ، 305 ، ترتيب المسند 2 :
97 ، 104 ، احمد 1 : 79 ، 81 ، 100 ، 119 ، 122 ، 126 ، 128 ، 152 ، مسلم : كتاب ( 15 ) حج 1 : 523 ، بخارى 1 : كتاب 3 باب كتابة العلم ، كتاب الحج ( 25 ) باب حرم المدينه ، 4 : باب ذمة المسلمين ، باب اثم من عاهد ثم غدر ، فكاك الاسير ، 8 : كتاب الفرائض ( 85 ) باب اثم من تبرأ من مواليه » .
( 32 ) شرح نهج البلاغه 2 : 211 .