ترا متّهم نمىشناسيم » .
زيد هم نسبت به ابو بكر وفادار ماند . با دل و جان خدمت كرده . از سر اخلاص و وفا كوشيد . بعد هم در خدمت عمر باقى ماند و در زمان عثمان ، با اينكه بارها خليفه مورد اعتراض قرار گرفت و حتى در سال 34 هجرى كه مخالفان بر عثمان و بدعتهايش هجوم بردند ، زيد و چند تنى ديگر به عثمان وفادار ماندند .
جز اين علت ، بقيهء سخنان پاسخى روشن دارد .
اما علّت مهّم ديگر ، قرائت زيد بود . زيد تا آخرين لحظهء زندگى رسول خدا ، در خدمت پيامبر اكرم بود و تمام آنچه به مدينه نازل شد ، يا قسمت عمدهاش را شاهد بود . آيات مكّى را هم يا از شخص پيامبر و يا از قاريان ديگر قرآن فراگرفته بود . دربارهء عبد اللّه بن مسعود و ابىّ بن كعب هم گفتهاند ، اما بيشتر در مورد زيد بن ثابت است كه به علت حضور بيشترش ، گفتهاند كه شاهد عرضهء اخير قرآن نيز بوده است .
روايات معتبرى داريم كه از قرائت زيد به خوبى ياد كردهاند . از ابو عبد الرحمن - سلمى ( م 72 ه ) گفتهاند كه او قرائت قرآن را نزد عثمان مىآموخت و عثمان والى امر مردم بود . عثمان به او گفت : تو مرا از كار مردم بازمىدارى . نزد زيد برو . او آسوده است . قرائت را از او بياموز كه قرائت من و او يكى است و ميان ما اختلافى نيست .
او گفت : نزد زيد رفتم و از او آموختم . روزى على بن ابى طالب از من پرسيد و او را آگاه كردم . او فرمود : بر تو باد به زيد بن ثابت . سيزده سال قرآن را نزد او قرائت كردم و بدين ترتيب ، فضيلت زيد را در ضبط قرآن شناختم « 9 » .
اين « سلمى » كسى است كه قرائت را نزد على بن ابى طالب ( ع ) و ابن مسعود و ابىّ بن كعب نيز آموخته « 10 » و قرائت كنونى ما به دو مىرسد .
چنين بود شهادت على ( ع ) و يكى از تابعان دربارهء زيد ، و باز همين ابو - عبد الرحمن سلّمى گفت : قرائت خلفاء و زيد و مهاجر و انصار يكى بود . همگى همان قرائت عامه را مىخواندند و اين همان قرائتى بود كه رسول خدا در سالى كه بدرود زندگى گفت آن را دو بار بر جبرئيل خوانده بود . على ( ع ) نيز در طول
هامش
( 9 ) مقدمتان 25 .
( 10 ) غاية النهايه 1 : 413 ، صفة الصفوة 3 : 30 .