به هر صورت ، او حامل قرآن بود . وقتى پرچم را گرفت غريو از مسلمانان برخاست كه نكند اين يكى هم چون پرچمدار پيشين زود نابود شود . اما سالم پاسخ داد : چه بد حاملى براى قرآن باشم اگر كم از نفر پيش بيايم . « 11 » كار كه سختتر شد ، او اضافه كرد : « ما در عهد نبى اين چنين پيكار مىكرديم » و گودالى انفرادى كند . پاهاى خود را در آن استوار داشت و پرچم مهاجران را برافراشت . او نيز پس از نبردى سخت به سختى كشته شد « 12 » . زيد بن خطاب نيز فرياد « يا مرگ يا پيروزى » برداشت و آنقدر جنگيد تا كشته شد « 13 » .
جنگ سنگين و سختتر شد . مىگويند آن يك روز چون سالهائى طولانى بر مسلمانان گذشت . سرانجام ، مسيلمه كشته شد و پيروزى بدست آمد . ولى اين پيروزى سخت گران تمام شده بود . كشتههاى مسلمانان را تا 1700 تن گفتهاند كه در ميان آنها 700 يا 450 و يا به كمترين شماره هفتاد تن از صحابه و حاملان قرآن بودهاند . « 14 » بدنبال همين حادثه است كه ابو بكر در نامهاى خالد را سرزنش مىكند كه تو به خون 1200 تن مسلمان زناشوئى مىكنى ! « 15 » مىگويند تنها از اهل قصبهء مدينه 360 تن و از غير اهل مدينه و تابعين 300 تن كشته شدند . « 16 »
در مورد كشته شدگان روز يمامه در عقرباء ميان نويسندگان و دانشمندان بحث زيادى شده است .
هامش
( 11 ) ابن سعد 3 : 1 / 274 .
( 12 ) ايضا 3 : 1 / 61 - 62 ، طبرى 1 : 1945 ، حتى مىگويند دست و پايش را هم بريدند ، اصابه 3 :
56 و 57 .
( 13 ) طبرى 1 : 1944 - 1947 ، ابن سعد 3 : 274 - 275 ، مىگويند قاتلش ابو مريم بود كه اسلام آورد و بعد عمر قضاء بصره را به دو داد . انساب الاشراف ابن حزم 311 .
( 14 ) كتب تواريخ حوادث سالهاى 11 و 12 هجرى . از جمله : طبرى 1 : 1940 ، 1945 ، ابن اثير 2 :
276 به بعد . بلاذرى 94 - 100 ( يا 90 دخويه ) ، ابن قتيبه 139 ، ترجمهء يعقوبى 2 : 7 ، تاريخ مختصر الدول ابن عبرى 93 ، 95 ، شذرات الذهب 1 : 203 ، تاريخ الخميس 2 : 157 ، البدء و التاريخ 1 : 162 ، تاريخ الشعوب الاسلاميه بروكلمن 1 : 100 ، ابن هشام 4 : 222 ، 223 ، 264 ، 247 ، كنز العمال 1 : شمارهء 4770 چاپ 1314 حيدرآباد ، غرر الخصائص 208 ، قسطلانى 7 : 447 ، روض الانف 2 : 340 ، الذريعه 1 : 350 ، مجموعة الوثائق السياسيه 178 ، 179 ، نسب قريش 321 ، رغبة الامل 6 : 133 ، فضائل القرآن ابن كثير 15 .
( 15 ) طبرى 1 : 1956 .
( 16 ) ايضا 1 : 1951 .