يمامه موجب پيدايش فكر جمع آورى قرآن در زمان ابو بكر شد و در رأس نام كشته شدهها نام سالم قرار داشت . پس سالم پيش از اين گردآورى از دست رفته بود و نمىتوانست در اين جمع شركت داشته باشد .
پس از گردآورى زمان ابو بكر ، مصاحف ديگر را هم مىبينيم ، ولى گاهى نكات جالب توجهى ديده مىشود . حتى عبد اللّه بن زرير غافقى نيز ادعا داشت كه قرآن را پيش از آنان جمع كرده است . « 11 » كه منظور از اين جمع مىتواند حفظ همهء قرآن باشد . سعد بن عبيد را باز خواهيم ديد . او را هم گفتهاند نخستين كسى بود كه قرآن را جمع كرد « 12 » . ولى از اين مصاحف خصوصى صحابه كه بگذريم ، كار دسته - جمعى و همگانى و رسمى كه نخستين بار براى گردآورى قرآن شروع شد ، مسلّما به زمان ابو بكر بوده است .
بررسى اين جمع آورى را با رويداد يمامه كه گفتهاند موجب پيدايش اين فكر شد شروع مىكنيم .
رويداد يمامه
به روز دوشنبهاى - دوازدهم ربيع الاول - وقتى كه يازده سال از هجرت مىگذشت « 1 » ، رسول خدا به ديدار پروردگار شتافت . پس از كنكاش مختصرى ، ابو بكر ( عبد اللّه بن عثمان ) به خلافت نشست . آنها كه از اسلام ضربه خورده بودند فرصتى يافتند كه ناسازگارى آغاز كنند . اما اوضاع چنان كه پنداشته بودند پيش نرفت . لذا عدهاى به اميدى خيلى زود دوباره تسليم شدند ، ولى پارهاى همچنان راه ارتداد پيمودند .
در آن هنگامه فتنههائى پديد آمد ، امّا مهمترينش از مسيلمهء كذاب بود . در زمان پيامبر ( به سال نهم هجرى ) مسلمه نامى « 2 » با گروهى از يمامه خدمت رسول خدا رسيد « 3 » ، ولى وقتى برگشت راه ارتداد پيش گرفت و در نامهاى ادّعاى شركت در
هامش
( 11 ) ايضا 1 : 226 نوع 19 .
( 12 ) محبّر ابن حبيب 286 .
( 1 ) اين روز ظاهرا مطابق است با هجدهم خرداد ماه سال 11 هجرى شمسى و هشتم ژوئن 632 ميلادى .
( 2 ) نامش را هارون هم گفتهاند ( خميس 2 : 157 ) .
( 3 ) بعضى هم گفتهاند كه مسيلمه شخصا نيامد و در حومهء شهر باقى ماند . بخارى : مناقب 25 ، مغازى 70 و 71 ، مسلم : روياء 21 ، ابن هشام 4 : 223 .