ارتباط بودهاند ؟ انسانى مادى و جسمى با فرشتهاى روحانى چگونه تفاهم داشتهاند ؟
فرشتگان موجوداتى خالصا روحانى هستند و گفتارشان شنيدنى نيست ، بخصوص براى موجودات جسمانى . جواب دادهاند كه وحى به دو طريق بوده است : يا پيامبر از خصوصيات بشرى در آمده و به صورت فرشته مىشده و يا جبرئيل به شكل بشر نازل مىشده تا تفاهم حاصل گردد . « 5 »
اين هم از همان مواردى است كه وحى درست فهميده نشده و بر حسب تعابير ناقصى توجيه گشته است ، و الّا فرشته با ذهن و دل پيامبر سر و كار دارد ، مفاهيم و معانى و كلمات اعجازآور قرآن بر دل و ذهن رسول خدا نقش مىبسته و بر زبان وى جارى مىشده ، در اينجا ديگر چه حاجت كه پيامبر از خصوصيات بشرى خلع گردد و يا فرشته تمثّل انسانى يابد ؟ . . . واقع اين است كه اينها از امور غيبى است و راهى براى دخالت عقل وجود ندارد . ما تنها بر حدسيّات و ظنيّاتى تكيه مىكنيم ، اما بيان حقيقت بايد مبتنى بر خبر صحيح مسلّم روايت شده از معصوم باشد .
مدت اين نزول
دورهء نزول قرآن مجيد بر پيامبر اكرم ، از آغاز مبعث شروع شده و تا نزديك پايان زندگيش ( ص ) امتداد يافته است . اين مدت را 20 يا 23 و يا 25 سال گفتهاند .
زيرا در مدت اقامتش در مكّه بعد از بعثت ، خلاف است كه آيا ده سال بوده ، يا 13 و يا 15 سال . ولى به هر صورت دهسال مدت اقامتش ( ص ) در مدينه مورد اتفاق است . « 1 »
يكى از محققين تاريخ قانونگذارى اسلام مىگويد « 2 » : مدت اقامت حضرت در مكه 12 سال و 5 ماه و 13 روز بوده ( از 17 رمضان 41 سالگى كه يوم الفرقان ناميده شده تا اول ربيع الاول 54 سالگى او ) . اما مدت اقامتش در مدينه پس از هجرت ، 9 سال و 9 ماه و 9 روز بوده ( از اول ربيع الاول سال 54 تولد حضرت تا نهم ذى الحجهء 63 سالگى ) و اين موافق است با دهسال هجرت . اما اين تحقيق خود محتاج تحقيقات
هامش
( 5 ) كشاف اصطلاحات الفنون : 1162 ذيل وحى قرآن و 941 « صلصلة الجرس » - كامل مبرد 2 : 22 ، تعريفات جرجانى ذيل جرس ، الاتقان 1 : 156 نوع 16 ، المسألة الثانية ، سبل الهدى 2 : 342 .
( 1 ) البرهان 1 : 232 ، فضائل القرآن ابن كثير 6 .
( 2 ) ر ك : « سن پيامبر » در همين كتاب .