به واقع يادآورى آن حادثهء مهم است كه مردم را به حركت وا داشته ، نه خود روز يا شب ، هر چه حادثه مهمتر طبيعى است كه تكاپوى مردم بيشتر خواهد بود .
گفتگو نيست كه حيات معنوى مردم و زندگى روزانهء مسلمين از هر جهتى پيوندى عميق با قرآن دارد . حتى اثر قرآن را بر جوامع غير مسلم نيز مىتوان به روشنى ديد .
خداوند خود نيز از اينكه شريعت كاملهاش و هدايتى كه خود دوست داشته به مردم عرضه شده ، راضى است . اين نعمت بزرگى بود بر بشريت ، آخرين كتاب و هدايت از آسمان نازل شد و خير و بركتى كه خداوند بر خلق مىخواست فرود آمد . پس اين روز هم نزد خدا عزيز است و هم نزد خلق خدا .
از اينجاست كه اين نزول ، عظمتى از عظمت او و شرفى از شرف او است . اين شب ، شب مبارك بود . شبى كه قدر و شرف داشت .
« وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ . لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ »
( 97 : 2 و 3 ) آرى ، كه چنين فرخنده شبى از هزار ماه ، بلكه از صدها هزار ماه و سال كه از شرف نزول قرآن در آن بىبهرهاند ، بهتر و گرامىتر است . و اميد آنكه روزى خاص به نام روز قرآن انتخاب شود و در آن مسلمانها در سراسر دنياى اسلام ، اين نعمت بزرگ را چنان كه در خور است شكرگزارى نمايند . بمنّه و كرمه .
ليلة القدر
حال كه صحبت از شب قدر شد ، بگوئيم كه اين شب ، شب تقدير است ، يعنى شبى است كه مقدرات در آن معين مىشود و يا شبى است با ارزش كه ارزش مخصوصى دارد ، در زمان اين شب آراء مختلفى اظهار كردهاند : اول رمضان ، دههء آخر رمضان ، شب 5 ، 7 ، 9 ، 17 ، 19 ، 21 ، 23 ، 25 ، 27 ، 29 رمضان ، شبى از شبهاى ماه رمضان ، نيمهء شعبان ، نيمهء رمضان را هم گفتهاند . يا يك شب مخصوص در يكسال معين در حيات رسول خدا بوده كه قرآن در آن نازل شده ، يا ممكن است هر سال باشد ، يا شب قدر بيش از يك شب بوده ولى اختصاص به دورهء پيامبر اكرم داشته ، شبى است مخصوص اين امت و يا اصلا بالا رفته است و بالاخره يك شب نامعين است . به قول بغوى « 31 » خداوند اين شب را براى امت اسلام مبهم گذارد تا در همهء شبهاى رمضان از طمع درك آن به پرستش او تلاش كنند . چنان كه ساعت
هامش
( 31 ) ابو القاسم عبد اللّه بن محمد ( م 317 ) در حديث و سنت و رجال كتبى دارد .