مراحل زندگى ، مانند انسانهاى عادى است .
چنين بود چگونگى وحى و بر آنچه گفتيم ادلهء شرعيه در كتاب و سنت بسيار است و از اينجا بود كه در قرآن مجيد فرمود :
« وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى . إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى
( 53 : 3 و 4 ) و سخن نگويد به هواى نفس خويش . نيست آن مگر وحيى كه مىدهند . »
مراحل وحى
اقسام نزول وحى و صورتهاى گوناگون و حالات مختلف آن را ديديم . حال با مرورى در گفتهها ، مراحل مختلف وحى را مىبينيم . اگر بخواهيم اين حالات مختلف را به ترتيب طبقه بندى كنيم ، وحى طى هفت مرحله گزارده شده است :
1 ) به شكل رؤياى صادقه كه همه چيز را پيامبر در آن چون روشنى بامدادى مىديد .
2 ) پيامبر در دل خود با فرشته ديدار داشت بدون اينكه به چشم ببيند . اما به علم ضرورى مىدانست و يقين داشت كه اين وحى الهى است نه الهام .
3 ) فرشته به سيماى مردى آراسته پيدا مىشود و به دو پيام مىدهد . پيامبر نيز اين پيام را دريافت مىدارد .
4 ) پيام چون آواى جرسى بر گوش مىنشيند و اين سختترين حالات است .
5 ) جبرئيل امين به سيمائى كه آفريده شده ، باشكوه و پرهيبت پديدار مىشود و پيام را ابلاغ مىكند .
6 ) پيامبر در آسمانهاست و پيام خدا را ، بى حرف و صوت ، بدون واسطه و پيام آور ديگرى دريافت مىدارد . چون نماز . . .
7 ) همچون موسى ، وحى الهى را مستقيم و بىواسطه مىشنود ، اما چيزى ديده نمىشود .
صادق امين
يكى از مواردى كه بيشتر اصالت و صحت وحى را تأييد مىكند رفتار و كردار شخص محمد ( ص ) است . صداقت محمدى ، برترين دليل و والاترين گواه ، پس از شهادت قرآن ، بر صحت وحى و اصالت ادّعاى او است . صادق امينى كه در همهء