( ياحقى ، 1 / 173 ) .
« القبر روضة من رياض الجنّة او حفرة من حفر النيران : گور يا مرغزارى از مرغزارهاى بهشت باشد ، يا كندهاى از كندههاى دوزخ » . ( ياحقى ، 1 / 188 ) .
البته همهء اين هزاران نمونه ترجمهاى كه در تفسير ابو الفتوح مىتوان يافت ، روان و شيوا و پسند ذوق فارسىزبان قرن بيستم نيست . اى بسا قطعه كه شيخ در آنها رنج معادليابى را بر خود هموار نكرده ، و يا اگر معادلهاى برازندهاى يافته ، زحمت جملهپردازى به خود نداده است و در نتيجه گاه جملاتى به دست آمده كه در آنها ، واژگان فارسى است و ساختار نحوى ، عربى .
عبارت زير كه كلمات فارسى گوشنوازى دارد ، از نظر ساختار دستورى ، با اصل عربى خود كاملا منطبق است :
نحن الخالدات فلا نموت ابدا و نحن الناعمات لا نبؤس ابدا و نحن الراضيات فلا نسخط ابدا : ما پايندگانيم كه نبميريم هرگز و ما به نعمت پروردگارانيم كه به سختى نرسيم هرگز و ما خشنودانيم كه خشمگين نشويم هرگز ( ياحقى ، 1 / 173 ) .
در جملهء زير ، نه كلمات زيباست و نه تركيب :
لقد سبقت اجابة الله مسألتى : اجابت خداى تعالى سبق برد سؤال مرا ( ياحقى 2 / 248 ) .
در جملهء ، زير ساختار با دستور فارسى منطبق است ، اما هيچ كوششى براى يافتن معادلهاى فارسى نشده است .
من استرجع عند المصيبة جبر الله مصيبته و احسن عقباه و جعل له خلفا صالحا : هر كس كه عند مصيبت استرجاع كند ، خداى تعالى جبر مصيبت او بكند و عاقبت او برخير كند و او را خلفى صالح دهد ( ياحقى ، 2 / 241 ) .
ما از اين قبيل جملهها ، صدها نمونه در تفسير ابو الفتوح يافتهايم ، از بيم اطالهء كلام به همين اندك بسنده مىكنيم .
2 . ترجمهء قرآن در تفسير
ابو الفتوح گاه در اثناى تفسير ، آيهاى ، يا بيشتر ، بخشى از آيهاى را دوباره ترجمه