ب ( دنبالهء آيه ) - دستهاى شما سوى بارن ( ح ) .
وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
( مائده / 6 )
الف - و سرهاى خويش مسح كشيد و دو پاى خويش [ بشوئيد ] تا هردو پژول ( همانجا ) ؛
ب - و مسح كنيد بر سرهاى شما و پايهاى شما سوى پژول ( همانجا ) .
چنان كه ملاحظه مىشود ، سنجش ميان دو متن ميبدى و ترجمهء رسمى زمانى ميسّر است كه ترجمهء ميبدى را از توضيحات و تفسيرهايى كه او خود افزوده ، بپيراييم و هرجا سه نقطه نهادهايم ، بدآن معناست كه كلمات و عبارات اضافى حذف شده است .
در غير اين صورت ، ترجمهء اصلى ميبدى در ميان آن اضافات ، ناپيدا مىماند .
آنچه پيش از اين گفتيم اينك ، پس از پيرايش ، روشن گرديده است :
گاه ساختار و كلمات كاملا مشابهاند : حرام كرده آمد بر شما مردار .
گاه ساختار يكى است و كلمات اندكى تغيير كردهاند : شگفت مىآيد ترا . . . و افسوس مىدارند - شگفت داشتى . . . و مىفسوس كنند .
گاه ساختار به سياق فارسى شده : مرا از شكيبايان يا بى - يا بى مرا از شكيباان
و نيز در بسيارى موارد ، ساختار دو عبارت يكى است ، اما كلمات به كلى تفاوت دارند .
واژگان
اما آنچه در كنار تشابههاى ساختارى ، اهميت بسيار دارد ، همانا اختلافات و تشابهات واژگانى است . اين بحث ، و نيز سنجشى كه در بالا انجام داديم ، ما را به نتايج موردنظر خواهد كشانيد . از چند كلمه كه به عمد در نمونههاى بالا آوردهايم آغاز مىكنيم ( از تكرار منابع خوددارى مىكنيم زيرا از طريق شمارهء آيات مىتوان آنها را بازيافت ) :
شَيْطانٍ مارِدٍ
( صافات / 6 ) : ديو ستنبه
اين كلمه را چند بار هنگام بحث دربارهء ترجمههاى كهن نيز ديدهايم ، اما ملاحظه كردهايم كه كلمه ، چندان هم معروف و رايج نبوده است . تنها سه بار در ترجمهء رسمى به كار آمده ( نيز چند جاى ديگر ، مثلا شنقشى ، 129 ) ، يك بار در متن و دوبار در نسخه