الف - دروغزن گرفت پيش از قريش قوم نوح [ نوح را ] و عاد [ هود را ] و فرعون آن كشنده بميخ [ دروغزن گرفت موسى را ] * و ثمود [ صالح را ] و قوم لوط [ لوط را ] و اصحاب ايكه [ شعيب را ] ايناند آن سپاهها [ اى آن پيشينيان كه الله ايشان را گم آورد و بازكُشت ] ( ص 315 ) ؛
ب - و بدروغ داشتند پيش ايشان گروه نوح را و عاد را و فرعون را خداوند ميخها ( 6 / 1553 ) .
در اين جملات ملاحظه مىشود كه ترجمهء رسمى ، اساسا غلط است . اما نسخهبدلها صحيحاند و حتى كلمات « نوح را ، هود را ، شعيب و موسى » هم در آنها آمده و بدينسان به ميبدى شبيه شدهاند ، اگرچه دو جملهء مفصل تفسيرى را ندارند .
از اين قبيل اختلافات در سراسر كتاب مىتوان يافت ، ولى ما به همين دو نمونه بسنده مىكنيم ، زيرا قصد ما در واقع ، نقطهء مقابل اين اختلافات ، يعنى نقاط مشترك و ساختارهاى مشابه است :
4 . در اين دو كتاب ، به راستى انبوهى جمله مىتوان يافت كه گاه بهطور كامل - و بيشتر بخشبخش - به يكديگر شبيهاند . البته اين تشابه درجات بسيار دارد : گاه ريخت دو عبارت مشابه و الفاظ آنها متفاوتاند ، گاه به عكس ريخت عبارات متفاوت و الفاظ كليدى و اساسى آنها يكساناند ، هرچند كه ممكن است باز در شكل صرفى تفاوتهايى داشته باشند :
إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ ( 7 ) وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ
( صافات / 6 ) .
الف - ما بياراستيم آسمان دنيا را به آرايش ستارگان ( ص 309 ) ؛
ب - ما بياراستيم آسمان اين جهان به آرايش ستارگان ( 6 / 1517 ) .
الف ( دنبالهء آيه ) - . . . و نگاه داشت كرديم . . . از هر ديوى ستنبه . . .
ب ( دنبالهء آيه ) - . . . و نگاه داشتى از هر ديو ستنبه .
فَاسْتَفْتِهِمْ أَ هُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمْ مَنْ خَلَقْنا إِنَّا خَلَقْناهُمْ مِنْ طِينٍ لازِبٍ
( صافات / 11 ) .
الف - پرس از ايشان كه ايشان سختتراند . . . در آفرينش . . . يا او كه بيافريديم ما بيافريديم ايشان را از گلى دوسنده .
ب - بپرس از ايشان ايشاناند سختتر بآفرينش يا آنچه ما آفريديم . ما بيافريديم ايشان