بلاغت متوفر الشيوع و اين تجوز عقلى بخصوص در احاديث متكرر الورود است .
و نيز فرموده است : و يكون محدثا و يستوى عليه درع رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و لا يرى له بول و لا غائط لان الله عز و جل قد و كل الارض بابتلاع ما يخرج منه « 1 » .
محدث ( بفتح الدال مشدده بر صيغهء مفعول ) آن است كه آواز و حديث ملائكه بشنود بدون آنكه در نظر او شبحى مرئى و متمثل شود و آنكه امام با نبى عليه السلام شريك باشد در اين خاصيت كه زمين نجو او را ابتلاع نمايد چنانچه در اين حديث فرموده است مطابق است با مناطيق بسيارى از احاديث و در اصول اخبار اهل البيت عليهم السّلام وارد است كه در زمان حرب معاويه زمين نجو امير المؤمنين على عليه السّلام را ابتلاع نموده است ، و در تفسير مشهور عسكرى كه به مولاى ما صاحب العسكر منسوب است حديثى مطول مشتمل بر حكايت آن حال على التفصيل مذكور شده « 2 » .
و من مىگويم صاحب آن تفسير ( چنانچه محمد بن على بن شهر آشوب رحمة الله تعالى در معالم العلماء آورده « 3 » و من در حواشى كتاب نجاشى و كتاب رجال شيخ تحقيق كردهام ) حسن بن خالد برقى است - برادر ابى عبد الله محمد بن خالد برقى و عم احمد بن ابى عبد الله برقى - به اتفاق علماء ثقه و مصنف كتب معتبره بوده است .
در معالم العلماء گفته : و هو اخو محمد بن خالد من كتبه تفسير العسكرى من املاء الامام عليه السّلام « 4 » .
و اما تفسير محمد بن القاسم المفسر الاستر آبادى كه از مشيخه روايت ابى جعفر بن بابويه است و علماى رجال او را ضعيف الحديث شمردهاند تفسيرى است كه او از دو مرد مجهول الحال روايت كرده است و ايشان به أبى الحسن الثالث الهادى
هامش
( 1 ) - من لا يحضره الفقيه 4 / 419 .
( 2 ) - راجع تفسير العسكرى عليه السّلام ص 64 .
( 3 ) - معالم العلماء ص 29 .
( 4 ) - معالم العلماء ص 29 و فيه : مائة و عشرون مجلدة .