القمي رحمه اللّه قال حدّثني سعد الأشعري القمي ابو القاسم رحمه اللّه و هو مصنفه روى مشايخنا عن أصحابنا عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال قال امير المؤمنين عليه السّلام . . .
سندى را كه نعمانى ذكر نموده است ، شامل شش راوى است ، يك نفر ضعيف و يك نفر مجهول « 1 » و نتيجه هم تابع أخسّ راويان است پس سند ، معتبر نمىباشد .
پاسخ سؤال دوم :
اين طور روايات مفصّل ، در عين يك روايت بودن مىتواند حكم چند روايت داشته باشد . پس اگر متن روايت را ارزيابى كرديم و ديديم دو سه جاى آن به هيچ وجه قابل قبول نيست و يا ابهام دارد ، دليل نمىشود كه ساير قسمتها و يا كلّ روايت را ردّ كنيم .
روايت مفصّل ، در عين يك روايت بودن ، حكم چند روايت بر آن بار مىشود . پس هر جملهاش جداگانه قابل ارزيابى است .
روايت اربعمائة در خصال صدوق رحمه اللّه يك روايت است ولى چهارصد مطلب دارد .
ممكن است چند جاى آن مورد عمل فقها نباشد ولى اين دليل نمىشود كه ساير قسمتهايش معمول به نباشد .
پاسخ سؤال سوم :
گذشت كه اين رساله را نمىتوان تفسير اصطلاحى دانست و نمىتوان گفت كه تفسير نيست . چون توضيح مختصرى نسبت به آيات مطرح شده داده را دارد .
پاسخ سؤال چهارم :
كتب اربعه شيعه اين خصوصيّت را دارد كه استناد آنها به مؤلفانش جزمى است استناد كافى شامل 34 - 35 جلد كه شامل اصول و فروع و روضه است با همين تعداد احاديث
هامش
( 1 ) . حسن بن علي بن أبي حمزه ، ضعيف و أحمد بن يوسف بن يعقوب الجعفي مجهول است .