605 و 606 و 610 و 884 و 1038 ) كه شش روايت اول ، كلمه « و لا محدث » را در آيه 52 سوره حج ، اضافه دارد كه جنبه بيانى دارد و در روايت هفتم و هشتم هم به عنوان اختلاف قرائت ياد شده و اين روايات ، از حيث سند هم قابل استناد نيستند .
60 - تفسير النعمانى ، « 1 » نه روايت ( 26 و 143 و 178 و 197 و 340 و 383 و 424 و 497 و 947 ) . اين نه روايت ، نه قطعه از همان يك روايت مفصل است كه سند معتبر ندارد و چند قطعهء آن هم فقط اختلاف قرائت است .
61 - تفسير نهج البيان شيبانى ( از تأليفات سده هفتم ) ، هشت روايت ( ش 157 و 159 و 162 و 286 و 361 و 387 و 747 و 801 ) كه علاوه بر نداشتن سند معتبر ، مربوط به اختلاف قرائت است ؛ گرچه در بعضى از آنها واژه « تحريف » هم آمده است كه گفتيم تحريف معنوى مقصود است .
62 - المناقب ابن شهر آشوب مازندرانى ، پانزده روايت ( ش 46 و 88 و 128 و 177 و 282 و 331 و 352 و 441 و 469 و 470 و 471 و 479 و 573 و 930 و 948 و 969 ) كه غير از روايت اول و هفتم ، همه درباره على ( ع ) است كه مثلا در آيه تبليغ و امثال آن ، لفظ « على » بوده است كه در تمام اين موارد و نيز روايت هفتم آن ، كلمه يا جمله اضافى ، جنبه بيان و تفسير دارد و در روايت اول هم لفظ « تحريف » آمده كه بارها گفته شد مقصود ، تحريف معنوى است و يا لااقل بايد بپذيريم كه ظهور و دلالت بر تحريف مورد بحث ندارد . ضمنا اين روايات ، سند يا سند معتبر ندارند .
63 - بصائر الدرجات صفار ، هفده روايت ( ش 28 و 475 و 597 و 598 و 600 و 601 و 603 و 604 و 608 و 609 و 611 و 673 و 692 و 753 و 754 و 856 و 1037 ) كه روايات سومى تا يازدهم ، كلمه « و لا محدث » را در آيه 52 سوره حج ، اضافه دارد كه مىتواند بيان تفسير باشد و روايت سيزدهم هم جنبه تفسيرى دارد و روايت دوم و دوازدهم و چهاردهم تا هفدهم ، اختلاف قرائت است .
64 - تأويل الآيات الباهرةى شرف الدين نجفى از علماى سده دهم ، هجده روايت
هامش
( 1 ) - نگارنده درباره اين كتاب ( يا روايت ) مقالهاى دارد كه در همين كتاب چاپ شده است .