آن در اين بدن اخروى باشد بله ممكن است همان بدن دنيوى باشد و يا بدن ديگرى باشد ولى جزئى از بدن دنيوى با آن باشد و يا بدن ديگرى باشد و حتى جزئى از بدن دنيوى هم با آن نباشد در هر سه احتمال ، معاد روحانى و جسمانى است و با ظاهر قرآن مجيد مخالفت ندارد .
9 - معاد روحانى و جسمانى : به اين معنى كه روح و بدن بر مىگردد
؟ ؟ و بدن مادى است اما همان بدن است كه در قبر گذارده شده و يا جزئى از آن را همراه دارد .
قائل به اين قول مىگويد : اگر همان بدن نباشد و فقط جزئى از آن همراهش باشد ، با قرآن مجيد مخالف نيست اما اگر جزئى از بدن دنيوى همراهش نباشد بلكه بدنى صد درصد غير از بدن دنيوى باشد مخالف با ظاهر قرآن مجيد است .
10 - معاد روحانى و جسمانى به اين معنى كه روح به بدن بر مىگردد
؟ ؟ و بدن هم مادى است ، اما همان بدن است يعنى عينا همان بدن دنيوى است .
قائل به اين قول مىگويد : ظاهر قرآن مجيد اين است كه همان بدن كه وارد قبر مىشود زنده خواهد شد نه بدن ديگر كه صد در صد غير از آن باشد ، و نيز نه بدن ديگر كه مقدارى از بدن دنيوى اول را داشته باشد .
البته با توجه به اينكه گفته مىشود مسلما بدن انسان هر چند سال يك بار كلا عوض مىشود احتمالات ديگرى هم در بدنى كه بر مىگردد هست .
به نظر مىرسد كه سه قول اخير هر سه معاد روحانى و جسمانى است و هيچ كدام با قرآن مجيد منافات ندارد ؛ گرچه قول اخير بيشتر و بهتر با ظواهر قرآن كريم موافق است .
علامه مجلسى - رحمه اللّه - مىنويسد :
القول بالمعاد الجسمانى مما اتفقّ عليه جميع المسلمين و هو من ضروريات الدين ، و منكره خارج عن عداد المسلمين . و الآيات الكريمة فى ذلك ناصة لا يعقل تأويلها و الاخبار فيه متواترة لا يمكن ردها و لا الطعن فيها .
قبل از اينكه آيات دال بر معاد جسمانى را ياد كنيم ، تذكر يك نكته را مفيد مىدانيم