دارد و مقصود ، به قطع يا به احتمال قوى تحريف معنوى است .
26 - در البلد الامين كفعمى هم همين جمله نقل شده است .
27 - مصباح الزائر ابن طاووس ، يك حديث ( ش 47 ) كه لفظ تحريف دارد و مقصود يا محتمل قوى در مقصود از آن ، تحريف معنوى است ( ص 244 ) .
28 - همين مطلب در المزار ابن مشهدى هم نقل شده است .
29 - مناقب ابن شاذان يك حديث ( ش 472 ) كه اختلاف قرائت است ( ص 298 ) .
30 - اصل عاصم بن حميد حناط ، دو روايت ( 210 و 906 ) كه اولى مربوط به آيه متعه است كه مانند احاديث متعدد ديگر ، شامل جمله « الى اجل مسمى » است .
ميرداماد ، در حاشيه القبسات مىگويد :
الاحاديث من طرقهم و طرقنا متظافرة بانه كان فى آية المتعة : « فما اسمتعتم به منهن الى اجل مسمى » و قد كان مكتوبا فى مصحف ابن مسعود و كانا يقرء انه كذلك .
به نظر محققان ، بسيارى از عباراتى كه در مصحف ابن مسعود بوده ، جنبه تفسيرى و توضيحى داشته و اين هم يكى از آن موارد است و مهم است كه بدانيم همين موارد هم اختلاف قرائت دانسته شده است ، نه اين كه به عنوان تحريف و نقص ، مطرح شده باشد .
و روايت شماره 906 هم اختلاف قرائت است كه در آيه چهارم سوره تحريم ، « صغت » خوانده شود يا « ضاغت » ( ص 271 و 335 ) .
31 - الامالى شيخ صدوق ، دو روايت ( ش 283 و 661 ) كه هر دو اختلاف قرائت و يا تفسير است ( ص 315 و 280 ) .
32 - دو حديث هم با شمارههاى 744 و 745 از صدوق ، بدون اين كه نام كتابى ياد شود ، نقل شده كه هر دو اختلاف قرائت است ( ص 321 ) .
33 - الامالى شيخ طوسى ، دو روايت ( ش 151 و 799 ) كه هر دو جنبه تفسيرى دارد ؛ گرچه به عنوان اختلاف قرائت هم مطرح شده است ( ص 327 و 263 ) .
متن روايت اول ، اين است :
سمعت جعفر بن محمد - عليهما السلام - يقرء « ان الله اصطفى آدم و نوحا و آل
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 33
مساهمون: رضا استادى
ص٣٣