جملهء : « من بنته في بيته » هم از اوست . كه از او پرسيدند على افضل است يا ابو بكر گفت : « من بنته في بيته » كه هم با حضرت على عليه السّلام قابل تطبيق است كه دختر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در خانهء حضرت عليه السّلام است و هم با ابو بكر كه دخترش در خانهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است .
البته ضد اين مطالب هم از او نقل شده است . نوشتهاند كه در منبر گفت : هر كس رافضى است به من بگوييد تا بگويم خانهاش را خراب كنند .
زمانى كه او در آن زمان مىزيست ، يك نواخت نبود ، يك قسمت از آن زمان ، قدرت در دست شيعهها بود ، قسمت ديگر دست سنّىها بود . شايد اين نوسانها باعث ناهماهنگى اظهارات او شده باشد .
در هر حال او سنّى است ، هر چند كه فضايلى را هم براى اهل بيت عليهم السّلام نقل كرده است .
تفسير زاد المسير مصادر بسيارى داشته است . از تفسير طبرى ، تفسير ابن قتيبه ( كه مشكلات و غرائب قرآن را معنا كرده است ) ، تفسير زجاج و فرّاء خيلى استفاده كرده است .
امتياز اين تفسير آن است كه اقوال در مورد هر آيه را خيلى خوب در اختيار گذاشته است . و غالبا كارى ندارد كه كدام قول درست و درستتر است و كدام نقطه ضعف دارد . اقوال را ردّ نمىكند و يا ترجيح نمىدهد . نقلها را منظّم كرده در اختيار مىگذارد بدون بيان نقطه ضعف يا ترجيح .
در مقدمه گفته است : تفاسير موجود يا بسيار مختصر و يا طولانى است و آنها هم كه متوسّط است ترتيب درستى ندارد و چه بسا مشكلات را حلّ نكرده ، و آنجا كه لازم نبوده توضيح دادهاند . لذا اين تفسير را مىنويسم كه هم متوسّط و هم مزاياى لازم را داشته باشد .
اين تفسير تفسير تمام قرآن است و در تفسير آيات ، به حديث هم نظر داشته ، چون تفسير طبرى از مصادر او است و آن هم پر از روايت است و امتياز اين تفسير بر تفسيرهايى مثل طبرى آن است كه مكررات ندارد .
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 315
مساهمون: رضا استادى
ص٣١٥