تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 306

مساهمون:

ص٣٠٦
اخترت الطرق الكلاميّة فما رأيت فيها فائدة تساوي الفائده التي وجدتها في القرآن الكريم . . . و امّا الكتب العلميّة التي صنعتها و استكثرت من ايراد سؤالات المتقدمين فمن نظر في شيء منها . . . فليذكرني بصالح الدعاء و الّا فليحذر القول السيّيء فاني ما اردت الّا تكثير البحث و تشحيذ الخاطر . از همين وصيت نامه هم پيدا است كه در نوشته‌هايش در فكر اين نبوده كه فقط مطالب صحيح را بنويسد . در هر حال مهم‌ترين و معروفترين اثر او تفسير مفاتيح الغيب است . چاپ مصر آن 30 جلد است كه در 15 جلد صحافى شده است ، قبلا هم در بولاق مصر چاپ شده است . در آنجا ده‌ها نفر از علما به تصحيح و چاپ كتابها مشغول بودند و از اين رو كتابهاى چاپ بولاق خيلى معتبر است . « 1 » اين تفسير در آغازش خيلى مفصّل است امّا كم‌كم به آخر كه مىرسد تقريبا حالت خلاصه پيدا مىكند و از نظر كميّت و محتوا رو به كاهش مىرود . جزء اولش فقط تفسير سورهء فاتحه است و تا جزء هفتم ( يعنى حدود يك چهارم آن ) تفسير سورهء بقره است . در جلد بيستم به نيمهء قرآن مىرسد و همينطور . . . راجع به مؤلف اين تفسير بحث نسبتا مفصّلى است . بعضى گفته‌اند همه‌اش از فخر رازى نيست . در « كشف الظنون » تصريح شده كه تا سورهء « انبيا » تأليف فخر رازى است . ابن خلكان هم مىگويد فخر رازى تفسير را تمام نكرد و از دنيا رفت . و پس از او قاضى القضاة ، شهاب الدين بن خليل خوئى دمشقى ( متوفى 639 ) و شيخ نجم الدين احمد بن محمّد ( متوفى 727 ) تفسير را به پايان بردند ولى نگفته است از كجاى قرآن شروع كردند . با توجه به گفته كشف الظنون بايد بگوييم از بعد سورهء « انبياء » شروع كردند .
هامش
( 1 ) . البته استثنا هم دارد مانند مكارم الأخلاق طبرسى كه گفته شده چاپ بولاق آن تحريف شده است .
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 306 | رضا استادى