كرده است و با عنوان « النعم السوابغ في شرح الكلم النوابغ » چاپ شده است « 1 » .
9 - النصايح الكبرى يا المقامات .
10 - كتاب ديگر بسيار معروف و مهم او : « ربيع الأبرار » است ، كه در 4 جلد و 5 جلد چاپ شده است و تلخيصى دارد به نام « روض الأخيار المنتخب من ربيع الأبرار » .
« ربيع الأبرار » مثل كشكول و شامل مطالب متفرقه است در اين كتاب مطالبى به نفع شيعه نقل شده است « 2 » .
در تفسيرش ، دو سه جا درباره شيعه مطالبى گفته كه سنّى بودن او را واضح مىسازد و فاصلهء تأليف تفسير و مرگ او چند ماه بيشتر نيست .
امّا در عين حال چوم مطالب شيعه پسند ، و روايات در فضايل و محبّت اهل بيت عليهم السّلام نقل كرده است باعث شده كه بعضى خيال كنند او شيعه است .
اين شعر معروف از او است كه از شواهد شيعه بودنش گرفتهاند .
كثر الشك و الخلاف فكلّ * يدّعى الفوز بالصراط السويّ
فاعتصامى بلا إله سواه * ثمّ حبّي لأحمد و علي
فاز كلب بحبّ اصحاب كهف * كيف أشقى بحبّ آل النبي
مرحوم حاج شيخ عباس قمى رحمه اللّه روايتى از زمخشرى نقل كرده است : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فاطمة مهجة قلبي و ابناها ثمرة فؤادى و بعلها نور بصري و الأئمة من ولدها امناء ربّي و حبل ممدود بينه و بين خلقه من اعتصم بهم نجى و من تخلّف عنهم هوى .
اين شعر هم از اشعارى است كه دليل بر شيعه بودنش گرفتند :
إذا سألوا عن مذهبي لم أبح « 3 » به * و أكتمه كتمانه لي أسلم
فإن حنفيّا قلت قالوا بأنني * أبيح الطلا « 4 » و هو الشراب المحرّم
هامش
( 1 ) . گفته شده كه ترجمه فرانسوى آن هم چاپ شده است .
( 2 ) . صاحب روضات الجنّات از خاتون آبادى ( داماد مجلسى ) نقل كرده كه وى با مطالعه ربيع الأبرار به اين نتيجه رسيده كه زمخشرى شيعه بوده است .
( 3 ) . لم أبح ، يعنى آشكار نمىكنم آن را . شعرى از امام سجاد عليه السّلام است : و ربّ جوهر علم لو أبوح به - لقيل لي أنت ممّن تعبد الوثنا .
( 4 ) . طلا اينطور معنا شده : هو ما طبخ من العنب حتّى يذهب ثلثاه و يبقى ثلثه و يسكر كثيره لا قليله .