نظم درر السمطين جمال الدين محمد زرندى و « ثلاثين سورة » ابن خالويه نحوى و ينابيع الموده قندوزى و روح المعانى آلوسى و مناقب خوارزمى و مناقب مرتضوى و برخى كتابهاى ديگر روايت شده كه مقصود از « نعيم » كه روز قيامت مورد سؤال قرار مىگيرد نعمت ولايت على بن ابى طالب و اهل بيت رسالت است . به احقاق الحق ج 3 ، ص 584 و ج 14 ، ص 461 رجوع شود .
در تفسير طبرى ، ج 30 ، ص 184 ذيل آيه شريفه گويد در اينكه مقصود از نعيم در اين آيه چيست چند قول است :
1 - امنيت و صحت ، 2 - سلامت گوش و چشم و صحت بدن ، 3 - عافيت ، 4 - برخى از غذاها و نوشيدنيها مانند عسل و خرما و آب سرد ، 5 - هر لذتى كه انسان در دنيا مىبرد .
سپس طبرى گويد : قول صواب اين است كه بگوييم همه نعمتها مقصود است ، و از آن روايت كه مىگويد مقصود نعمت ولايت اهل بيت است ياد نمىكند .
در پايان يادآورى چند نكته لازم است :
1 - آنان كه با تاريخ زندگى على عليه السّلام و اهل بيت عليهم السّلام آشنا باشند مىدانند كه مضمون سى آيه مذكور در آن بزرگواران تجسم داشته و وجود اين فضائل در آنان جاى ترديد نيست و همانطور كه پيشتر گفتيم نزول اين آيات در مورد اهل بيت ، و يا تطبيق و تفسير آنها به اهل بيت ، مستلزم اين نيست كه آيات را بر خلاف ظاهرش حمل كنيم ، و به عبارت ديگر معنايى را بر آيه تحميل نماييم ، بلكه بدون هيچ تكلف و تعسف مىتوان اهل بيت را مصداق كامل اين آيات و احيانا سبب نزول برخى از آنها دانست .
2 - ممكن است گفته شود اكثر قريب به اتفاق رواياتى كه در اين مقاله به آنها اشاره شد مربوط به كتابهاى قرن پنجم به بعد است و در كتابهاى قرن سوم كه عصر طبرى بوده اين قبيل روايات كمتر به چشم مىخورد . و وجه اينكه طبرى اين روايات را نياورده اين است كه در كتابهاى قديمى نبوده است . « 1 » در پاسخ گوييم همين اعتراضى كه به
هامش
( 1 ) . در تفسير حسين بن حكم حبرى كه موضوعش آيات نازل شده درباره اهل بيت است حدود