همانطور كه ملاحظه مىشود ، 46 نفر از 63 نفرى كه ذكر شدند ، در كتاب برهان روشن ، ياد شدهاند و در اثر تلاش و پيگيرى مرحوم بروجردى ، چند رساله كوتاه ارزنده نيز نگاشته شده است . نويسنده اين سطور ، پيشنهاد مىكند كه به پاس خدمت بسيار ارزندهاى كه آن مرحوم انجام داده است ، كتاب وى با نظم و شكلى در خور ، تجديد چاپ گردد .
در اين جا لازم مىدانم يادآورى كنم كه عبارت برخى از اين 63 نفرى كه ياد شدند ، دلالت واضحى بر آنچه مقصود مؤلف كتاب برهان روشن و كتابهاى بعد بوده ، ندارد ؛ بلكه از برخى از آنان ، مانند علامه مجلسى و ملا صالح مازندرانى ، قول به نقص قرآن ، در جاى ديگرى نقل شده است و شايد لازم باشد با دقت در عبارات آنان ، بين اين دو قول ، فرق گذاشت :
1 ) از زمان عثمان كه قرآن به صورت فعلى گردآورى شده ، هيچ تغييرى نكرده است .
2 ) از روز نزول قرآن ، هيچ تغيير و حتى نقصى در قرآن مجيد ، پيدا نشده است .
نظرى كه ما آن را صحيح مىدانيم ، قول دوم است ؛ زيرا قول اول ، با اين كه در فاصله نزول و گردآورى ، آياتى حذف شده باشند و به اصطلاح ، نقصى بر قرآن وارد شده باشد ، منافات ندارد و اين جانب حدس مىزنم چند نفر از 63 نفرى كه ياد شدند ، به قول اول تصريح كردهاند ، نه قول دوم - كه مقصود ماست - و نيز قول به تواتر قرآن مجيد كه در برخى از اين كتابها و رسالهها ياد شده ، معلوم نيست كه با قول به نقص قرآن مجيد ، منافات داشته باشد . لذا مىبينيم برخى هم قائل به تواتر قرآن مجيد شدهاند و هم احتمال نقص قرآن مجيد را به طور جزم رد نكردهاند .
چند كتاب ديگر تا اين جا روشن شد كه پيش از تأليف فصل الخطاب ، دو رساله ، يكى از شيخ حر عاملى و ديگرى از محقق كركى داشتهايم كه اولى در اثبات تواتر قرآن و دومى در
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 26
مساهمون: رضا استادى
ص٢٦