شيعه و محبّ اهل بيت عليهم السّلام هستند و در شيعه بودنشان خيلى محكم هستند ، كتابى در فضائل شيخين نوشت و كتابى هم در فضائل عباس عموى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نوشته است .
بنابراين بايد بگوئيم او يك فرد سنّى متعصّب بوده است ، كه با تمام اطلاعاتش در بسيارى از موارد در بيان حقّ و حمايت از مطلب حقّ كوتاهى كرده است .
كسانى كه احتمال شيعه بودنش را مىدهند مىگويند او ابتدا كتاب فضائل على و حديث غدير را نوشته امّا برايش گران تمام شده مجبور شده كه در مقابل آن ، كتابى در فضائل شيخين بنويسد تا از صدمات و حملهها محفوظ باشد .
امّا بايد گفت در تفسير و تاريخش هم مطالبى دارد كه قابل اغماض نيست . كسى كه حديث غدير را در كتاب « الولاية » با هفتاد سند نقل كرده است بايد در ساير كتب او در مسائل مربوط به تشيّع علاماتى را ببينيم . مثلا در سورهء « هل أتي » همه چيز را نوشته جز اينكه احتمال دهد راجع به اهل بيت عليهم السّلام باشد .
البته احتمال دخل و تصرّف در كتابهايش را دادهاند . مرحوم آية اللّه بروجردى رحمه اللّه مطلبى را از كتابى نقل مىكند كه او از طبرى ( يا طبقات ابن سعد ) نقل كرده است ولى آن مطلب در تاريخ طبرى ( يا طبقات ) چاپ شده ، نيست . امّا اين احتمال دخل و تصرّف به حدّى نيست كه بتواند منشأ اثرى شود .
14 - « الردّ على ذي الأسفار » يكى از فقهاء معاصرش داود بن على اصفهانى است كه گروه ظاهريه ( سنّى ) از اتباع او بودند . اين كتاب در ردّ او نوشته شده است .
گفته شده پسر داود هم كتابى در ردّ طبرى و حمايت از پدرش نوشته است .
و اينكه در ردّ اين و آن چه در مسائل فقهى چه كلامى آثارى دارد معلوم مىشود كه از حيث جدل و مناظره هم يد طولائى داشته است .
به هر حال تأليفات زيادى داشته و معروف است كه مىگويند اگر تأليفاتش را بر 40 سال عمرش تقسيم كنيم ، هر روز چهل ورق مىنوشته است . چرا بر 40 سال تقسيم كنيم ؟ شايد براى اينكه او گرچه در هشتاد و چند سالگى از دنيا رفته امّا ، از 40 سالگى شروع به تأليف نموده است .
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 259
مساهمون: رضا استادى
ص٢٥٩