ويژگىهاى تفسير الميزان
ويژگىهائى كه در اين تفسير هست چهار ويژگى است :
اول : تفسير الميزان تفسير تكرارى نيست . اين ويژگىها باعث شده كه الميزان تفسير تكرارى نباشد ما تفسيرهائى داريم كه در همين دهههاى اخير نوشته شده ، اما وقتى مقايسه كنيم با تفسيرى كه قبل از او هست ، مىبينيم تفاوت چندانى ندارد . با يك مقدار مسامحه مىتوان گفت تفسير تكرارى است . مىشود گفت همان است كه به صورت ديگر درآمده است . كه البته من نمىخواهم ارج و ارزش كارهاى كسى را ، مؤلفى را ، كار عالم بزرگى را پايين بياورم ولى چون بناى توضيح است ، عرض مىكنم . مثلا تفسير « مقتنيات الدرر » تفسيرى است كه در همين اواخر نوشته شده شايد همان روزگارى كه تفسير الميزان منتشر مىشد ، اين تفسير هم منتشر شد . و مؤلف بزرگوارش هم كه يكى از علماى بزرگ تهران بود در همان سنوات مىزيسته است ( در زمان مرحوم حاج شيخ عبد الكريم حائرى ) وقتى اين تفسير را با تفسير مجمع البيان مقايسه مىكنيد ، دقيقا مثل هم است . شايد اگر كسى يك قدرى سير كند و آمارى بگيرد و استنتاجى كند ، قطعا مىتواند بگويد 95 درصد مطالب از مجمع البيان است ، و 5 درصد مطالب اضافى است كه به اين مؤلف مىتوان استناد داد . حتى برويم جلوتر ببينيم بعضى از كتابها كاملا متأثر از كتاب قبلى است مثل ترجمه آن است و اصلا همان است و به صورت ديگر درآمده است . يا لااقل مىتوان گفت : 80 درصد يا 70 درصد مطالب آن در اين كتاب آمده كه اين جور تأليفات صورت تكرارى به خودش مىگيرد ؛ ولى الميزان اين جور نيست . انصاف اين است كه الميزان را با هر تفسيرى كه مقايسه كنند ، كنار تبيان ( از شيخ طوسى ) ، مجمع البيان ( از شيخ طبرسى ) ، كشّاف ( زمخشرى ) ، انوار التنزيل ( از بيضاوى ) بگذارند ، بياييم متأخر و در كنار منهج الصادقين ( ملا فتح اللّه ) ، المنار ( شيخ محمد عبده ) ، كنار فى ظلال ( سيد قطب ) بگذارند ، كنار هر تفسيرى بگذارند ، به ذهن هيچ كس نمىآيد كه اين تفسير