تفسير گازر
تأليف ابو المحاسن جرجانى . تفسيرى است فارسى و در ده جلد چاپ شده است . نام ديگرش : جلاء الأذهان و جلاء الأحزان . مصحّح اين كتاب مىگويد : در روايت است : القرآن جلاء للقلب و نام اين تفسير از اين روايت گرفته شده . و جملهء دوم :
( جلاء الأحزان ) هم شايد از روايت گرفته شده باشد . يعنى حزن را دور مىكند و دل را مصفّى مىنمايد .
و امّا اينكه چرا به آن تفسر گازر مىگويند . معلوم نيست در هيچ جاى كتاب به آن اشاره نشده است . نسخههاى خطى به نام تفسير گازر يا تفسير جرجانى يا جلاء الأذهان . . . بود نسخهها را كه تطبيق كردند معلوم شد يكى است برخى از فهرست نويسها ، استدلال مفصّلى كرده بود كه اينها دو تا هستند چون نسخهء تفسير گازر را از آخر قرآن و نسخه تفسير جلاء الأذهان را از ابتداء قرآن ديده بود و مقدارى هم در سبك با هم فرق داشتهاند و گمان كرده بود كه اينها ، دو تفسير است . ولى بعد كه نسخههاى ديگر فراهم شد معلوم شد كه يك تفسير است كه به نامهاى متعدّد خوانده مىشود .
مؤلف : ابو المحاسن الحسن بن الحسن جرجانى است . حسين در تمام نسخهها وجود دارد . امّا در اسم پدرش گويا نسخهها با هم تفاوت دارد .
مصحّح اين كتاب مرحوم محدّث ارموى هم كه خيلى فرد دقيقى است تفسير را تا آخر خوانده و تصحيح نموده و پاورقى زده ولى از خصوصيّات مؤلف چيزى به دست نياورده است .
تنها تأليفى كه از او در دست است همين تفسير است كه از مآخذ تفسير منهج