چاپ اسلاميه از جهتى بهتر است چون پاورقىهاى ارزندهاى دارد . و چاپ مشهد هم از جهتى بهتر است چون نسخههاى متعدّدى داشتهاند و دقيقا تصحيح كردهاند . امّا مرحوم شعرانى رحمه اللّه دو سه نسخه بيشتر در دست نداشته است .
مرحوم آقاى شعرانى رحمه اللّه سه دوره تفسير تصحيح كردهاند : تفسير مجمع البيان - تفسير ابو الفتوح رازى - تفسير منهج الصادقين . در بخشى از اين كار ، آقاى حسن زاده آملى در خدمتشان بودند و با هم كار مىكردند .
آقاى شعرانى رحمه اللّه در كار سومش به اين فكر افتاده است كه در طول مطالعه و تصحيح و مقابله ، يادداشهايى به ترتيب حروف الفبا بردارد . يعنى به هر موضوعى كه رسيده ، از آن يادداشت برداشته و چند سطر دربارهاش توضيح و از ابو الفتوح آدرس داده است . ( مثل قاموس قرآن - مفردات راغب )
اين يادداشتها بسيار مشكلگشا مىباشد . به نام « نثر طوبى في لغات القرآن » چاپ شده است البته ايشان موفق نشدند كه آن را به آخر برسانند فقط تا حرف « سين » تنظيم شده است . و ملحق به جلد 12 ابو الفتوح است . و جداگانه هم چاپ شده است . كه بخشى از بعد از حرف سين را هم دارد و بقيه از شخص ديگرى است . و معلوم نيست كدام قسمت از آقاى شعرانى و كدام از آن شخص است . آن شخص ديگر ، كتابى به نام « لغات القرآن » داشته ، و قسمتى از كتب او را براى تكميل حرف سين به بعد به نثر طوبى ضميمه كردند . اين چاپ جداگانه بعد از درگذشت آقاى شعرانى انجام شد .
چاپ اول را مطمئن هستيم كه همه مطالبش از خود آقاى شعرانى است زيرا در زمان خودش چاپ شد .
يكى از خصوصيات اين تفسير اين است كه به نقل مطالبى كه در كتب عرفا و . . . ديده مىشود ، گرايش دارد . كه اين موارد اصلا در مجمع و تبيان ديده نمىشود .
آقاى شعرانى اينجا و جاهاى ديگر مىگويد كه : قصهها و مطالبى كه در خيلى از كتب ارزنده نقل شده است ، وقتى درباره آنها تحقيق كنيم ممكن است به اين نتيجه برسيم كه يا مجعول است و يا مشكوك و غير قابل اثبات . اين سؤال پيش مىآيد كه اين عالم
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 187
مساهمون: رضا استادى
ص١٨٧