طبرسى » است و ديگرى حاجى نورى است كه گاهى خود را طبرسى معرفى مىكند .
در بين علماء ما طبرى ، طبرانى ، طبرسى و طبرستانى ، داريم كه اينها هم نبايد با هم اشتباه شود . ممكن است كسى بگويد نسبت به آن محلّ ، به دو لفظ درست است . امّا به هر حال اگر كسى به طبرسى مشهور باشد رسم نيست كه به او طبرستانى بگويند . يا اگر كسى مشهور به طبرى است رسم نيست به او طبرسى بگويند . اگر منسوب به يك جا هم باشند بايد به هر كس هر چه درباره او مشهور شده بگوييم .
در بين علماء شيعه هم چند « طبرى » داريم .
آيا « مرحوم طبرسى رحمه اللّه صاحب « مجمع البيان » ، مثل طبرى ، طبرستانى ، طبرانى ، منسوب به طبرستان و شمال ايران است ؟ يا منسوب به طبرس ( تفرش ) استان مركزى است .
راجع به اين موضوع بحثهاى مفصّلى نمودهاند . به كتاب تاريخ بيهق و مقدمه جوامع الجامع چاپ تبريز و مقدمه شرح شواهد مجمع البيان رجوع شود .
مرحوم شيخ طوسى رحمه اللّه متولّد حدود 470 ق و متوفى 548 ق است و تاريخ تأليف مجمع البيان 530 ق بوده كه در آن هنگام تقريبا 60 سال داشته است . تأليف آن به درخواست محمّد بن يحيى رئيس سادات سبزوار انجام شده و حدود شش سال طول كشيده است .
از سال 523 تا 548 ( 25 سال ) در سبزوار بوده است . بعضى مىگويند او را در محلّى كه امام رضا عليه السّلام را غسل دادهاند دفن نمودند ( غسلگاه ) . بعضى مىگويند او را در قتلگاه دفن كردند . حرف دوم مبهم است كه مقصود از قتلگاه چيست ؟ بعضى قتلگاه را به قتلگاه زمان درگيرى افغان با ايران معنى كردهاند در صورتى كه طبرسى رحمه اللّه چند صد سال قبل از آن قضيّه از دنيا رفته است . در هر صورت قول دوم مبهم است . در هر حال محل دفن او در خيابان طبرسى مشهد واقع شده است .
مرحوم طبرسى سه تفسير دارد .
ابتدا « مجمع البيان » را نوشته است . بعد به كتاب « كشّاف » زمخشرى برخورد كرده و
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 170
مساهمون: رضا استادى
ص١٧٠