تفسير تبيان « 1 »
يكى از تفاسير معروف ما تفسير تبيان شيخ طوسى رحمه اللّه است . وى از بزرگان علماء شيعه و صاحب تأليفات فراوانى است . قسمتى از تأليفاتش در حوزههاى شيعه بسيار جا باز كرده است دو تا از كتب اربعه حديث ( تهذيب و استبصار ) تأليف او است سه تا از كتب اصيل رجال از اوست . فهرست شيخ - رجال شيخ - رجال كشّى .
و در تفسير اگر دو تفسير معروف داشته باشيم يكى مجمع البيان و ديگرى تبيان است .
در جلسهاى كه در مشهد به عنوان بزرگداشت شيخ طوسى گرفته بودند يكى از علماء در معرّفى او گفت :
« در حديث و رجال و تفسير ، ده كتاب اصيل داريم كه شش تاى آن ، تأليف شيخ طوسى رحمه اللّه است .
پس سهم او در پايهگزارى علوم اسلامى قابل قياس با ديگران نيست .
اين تفسير دو بار چاپ شده است . بار اول در دو جلد بزرگ كه به دستور آية اللّه حجّت كوهكمرى و همّت او قطعات نسخ خطى جمع آورى و به صورت دو جلد بزرگ ( هر جلد 900 صفحه ) چاپ شد . و بار دوم در ده جلد در نجف چاپ شد .
چاپ دوم بسيار خوب است . اولا مغلوط نيست ثانيا فهرستهاى خوبى دارد :
فهرست احاديث ، فهرست لغات و فروق اللغات فهرست مطالب كلامى كه در ردّ ديگران گفته شده ، و بعضى فهرستهاى ديگر كه بسيار كارساز است . « 2 »
هامش
( 1 ) . درباره تفسير حقائق التأويل سيد رضى كه قبل از تبيان است در آينده بحثى خواهيم داشت .
( 2 ) . اخيرا هم برخى از مؤسسات مشغول چاپ جديد آن هستند .