تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩

تفسير برهان

تأليف مرحوم سيد هاشم بحرانى - متوفى 1109 - و معاصر صاحب نور الثقلين . طبق آن حدسى كه زديم افراد متعدّدى اين نياز و خلأ را حس كردند و همه با هم در يك زمان مشغول شدند در حالى كه از كار هم خبر نداشتند . مرحوم فيض رحمه اللّه ، مرحوم حويزى رحمه اللّه و مرحوم بحرانى رحمه اللّه به طور جداگانه مشغول اين كار شدند . ( چرا كه آن زمان اوج اهميّت دادن به روايت و حديث بود زيرا در زمان مجلسى و پدرش رحمه اللّه به حديث خيلى اهميّت مىدادند ) . ولى هر كدام سبك خاص خود را داشتند صافى آن سبك را داشت كه هم تفسير باشد هم روايت . نور الثقلين فقط روايت نقل مىكرد ، و از كتب تفسيرى ( غير از تفسير امام ) و نيز از كتب اربعه نقل مىنمود . تفسير برهان مثل نور الثقلين است با اين تفاوت كه از تفسير امام عليه السّلام هم استفاده كرده است . و اينكه مىگويند بين تفسير برهان و نور الثقلين عموم و خصوص من وجه است . سخن صحيحى است و هيچكدام مكفى از ديگرى نيست . آنچه كه نزد علماء ما بعنوان تفسير روايى جا باز كرده است ، اين دو تفسير است . ولى سابقهء تفسير برهان بيشتر است . و هر چه در صافى هست در اين دو تفسير هم وجود دارد . امّا اين دو تفسير هيچ كدام جامع روايات ديگرى نيست و بايد به هر دو مراجعه نمود . تفسير برهان حدود 100 سال قبل از تفسير نور الثقلين چاپ سنگى شده و سپس چاپ حروفى و نيز چاپ سوم آن با تحقيق و تخريج احاديث انجام شده است .