فهرست
پيش گفتار 15
كليات 19
مفهوم شناسى 19
تعريف تاريخ تفسير 21
اهمّيت و جايگاه تاريخ تفسير 21
پيشينه 23
نخستين مدون تفسير 25
1 . ابن عباس ( متوفاى 68 ق ) 25
2 . سعيد بن جبير ( شهادت 94 يا 95 ق ) 26
3 . مجاهد بن جبر ( متوفاى 104 ق ) 26
4 . فرّاء نحوى ( متوفاى 207 ق ) 27
5 . عكرمه ( متوفاى 105 ق ) 27
6 . ابن جريح ( متوفاى 105 ق ) 27
چكيده 29
پرسش و پژوهش 30
تفسير در عهد رسالت 31 درآمد 31
مدرسهء تفسيرى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله 33
1 . شيوهء عمومى 33
2 . شيوهء خصوصى و تربيت كردن مفسّر 34
حجم روايات تفسيرى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله 36
ديدگاه اوّل : تفسير همه معانى و الفاظ قرآن 37
ديدگاه دوم : تفسير اندكى از آيات 37
ديدگاه سوم : تفسير بيشتر آيات 39
انواع تفسير پيامبر صلّى اللّه عليه و آله 43
1 . شرح اصطلاحات قرآنى 43
2 . شرح واژگان 44
3 . تقييد مطلق 45
4 . تخصيص عام 46
5 . تفسير قرآن به قرآن 46
6 . نكات اخلاقى 47
7 . امامت و ولايت 48
8 . ويژگيهاى جهنم 49
چكيده 51
پرسش و پژوهش 52