ابن عباس و ولايت على عليه السلام
تمام مورخان ابن عباس را محب على بن ابى طالب عليه السلام و پيرو او در علم تفسير مىدانند . محققان اسلامى وى را شاگرد امام على عليه السلام و بلكه از شاگردان خاص حضرت معرفى كردهاند . علاقه او به اهل بيت عليه السلام - بويژه امام على عليه السلام - فراوان بوده است و سخنان ارزندهاى در اين باره دارد . ابن عباس يكى از راويان حديث غدير است كه به ولايت و خلافت امام على عليه السلام تصريح مىكند و شارح آن نيز مىباشد . « 1 »
حافظ سجستانى با سند از ابن عباس روايت مىكند كه گفته است : « وجبت و اللّه في اعناق القوم » ؛ « 2 » به خدا سوگند كه ولايت على عليه السلام بر مردم واجب شده است .
كشّى ، از رجال شناسان معروف ، از ابن عباس در آخرين بيمارىاش نقل مىكند كه گفت :
انّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله انبأنى أنّى ساهجر هجرتين : فهجرة مع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و هجرة مع على عليه السلام و امرنى ان ابرأ من خمسة : من الناكثين و هم اصحاب الجمل و من القاسطين و هم اصحاب الشام و من الخوارج و هم اهل النهروان ، و من القدريه و من المرجئه . ثم قال : اللهم انّى احيا على ما حيى عليه على بن ابى طالب و اموت على مامات عليه على بن ابى طالب ثم مات رحمه اللّه . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله به من خبر داد كه دو هجرت خواهم داشت : يكى با خود پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ديگرى با على عليه السلام و آن حضرت مرا فرمان داد تا از پنج گروه بيزارى جويم : از ناكثين كه جنگ جمل را به راه انداختند ، از قاسطين كه معاويه و يارانش ( اصحاب شام ) باشند و از خوارج كه جنگ نهروان را به پا كردند و از قدريه « 3 » و از مرجئه . « 4 » سپس [ ابن
هامش
( 1 ) . محمد هادى معرفت ، التفسير و المفسرون في ثوبه القشيب ، ج 1 ، ص 227
( 2 ) . علامه امينى ، الغدير ، ج 1 ، ص 52
( 3 ) . فرقهاى كه انسان را صاحب اختيار ندانسته و وى را تابع سرنوشت مىدانند .
( 4 ) . گروهى كه انسان را با داشتن ايمان ، مشمول مغفرت الهى مىدانند ؛ اگرچه دست انسان