به خدا پناه مىبرد از اينكه مشكلات و معضلات علمى پيش آيد و على عليه السلام نباشد » .
ابو طفيل مىگويد : « كان على عليه السلام يقول : سلونى ، سلونى ، سلونى عن كتاب اللّه تعالى ، فو اللّه ما من آية الّا و انا اعلم انزلت بليل او نهار . . . » . « 1 » مسروق بن اجدع همدانى - از فقهاى تابعين ( متوفاى 62 ق ) و از اصحاب على عليه السلام - مىگويد :
انتهى العلم الى ثلاثة عالم بالمدينة على بن ابى طالب و عالم بالعراق عبد اللّه بن مسعود و عالم بالشّام ابى الدرداء ، فاذا التقوا سأل عالم الشام و عالم العراق عالم المدينة و هو لم يسألهم . « 2 »
مسعودى ( متوفاى 346 ق ) در مروج الذهب مىنويسد : امورى كه مايهء فضايل اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است ، عبارتند از : « سبقت در ايمان ، هجرت ، يارى كردن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، قرابت و خويشاوندى ، جانفشانى در راه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، علم به كتاب الهى و تفسير ( تنزيل ) قرآن ، جهاد در راه خدا ، تقوا ، زهد ، قضاوت ، حكم ، فقه و دانش ، و على عليه السلام در تمام اين امور بهرهء فراوان و سهمى بيشتر از همهء افراد داشت . او گفتار رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را كه در هنگام عقد اخوت فرمود « انت اخى » و نيز گفتارهاى ديگر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مانند : « انت منّى بمنزلة هارون من موسى الّا انّه لا نبىّ بعدى » و « من كنت مولاه فعلىّ مولاه اللّهم و ال من والاه و عاد من عاداه . . . » « 3 » را به خود اختصاص داد .
هامش
پيش از على عليه السلام پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله اين جمله را بيان كرده است ؛ اما پس از آن حضرت تنها كسى كه شايستگى اين جمله را داشت ، على بن ابى طالب عليه السلام بود ؛ اگرچه افرادى پس از ايشان اين سخن را گفتهاند و رسوا شدهاند ؛ از جملهء آنان ، هشام بن عبد الملك ، مقاتل بن سليمان ، قتاده و . . . هستند كه علامهء امينى رحمه اللّه در الغدير ، ج 6 ، ص 195 - 197 آنها را نقل كرده است . در اينجا به يك نمونه اكتفا مىكنيم : هشام بن حكم در سال ( 107 ق ) حج به جا آورد و براى مردم خطبه خواند و گفت : سلونى ؛ كسى آگاهتر از من نيست . مردى از عراق از قربانى و اضحيه پرسيد ؛ هشام در پاسخ عاجز ماند و از منبر پايين آمد . ( الغدير ، ج 6 ، ص 195 )
( 1 ) . همان
( 2 ) . ابن عساگر ، تاريخ دمشق ، ج 3 ، ص 51
( 3 ) . على بن الحسين مسعودى ، مروج الذهب و معادن الجوهر ، ج 2 ، ص 437 .