چيكده
1 . پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله نخستين مفسر قرآن بود و مطابق آيهء شريفه 44 از سورهء نحل وظيفه تفسير قرآن را بر عهده داشت ؛
2 . قرآن كريم به علت اينكه كتاب قانون است ، به كليات بسنده كرده و در بسيارى از آيات - بويژه آيات احكام - كليات آنها را مطرح نموده و جزئيات را بر عهده پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گذاشته . همچنين به دليل دارا بودن مثلها ، كنايات و استعارات و وجود مفاهيم باطنى ، نيازمند به تفسير است ؛
3 . پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله دو مدرسه تفسيرى داشته است : يكى مدرسه يا شيوه عمومى و ديگرى مدرسه خصوصى . در مدرسه عمومى آيات را به مردم تعليم مىداد يا عملا به آنان مفاهيم و احكام را مىآموخت ، و در مدرسه خصوصى برخى از صحابه را آموزش مىداد ؛ اما بيش از همه علوم خود و بويژه تمام علم تفسير را به على عليه السلام آموخت تا پس از خود مرجع فكرى مردم قرار گيرد ؛
4 . دربارهء حجم روايات تفسيرى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سه ديدگاه وجود دارد : يك ديدگاه مىگويد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تمام قرآن را تفسير كرده است ( ابن تيميه ) ، ديدگاه ديگر معتقد است تنها تعدادى از آيات را تفسير نموده است ( سيوطى ) و ديدگاه سوم كه راه اعتدال را پيش گرفته ، بر اين باور است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به تفسير بيشتر آيات پرداخته ( دكتر ذهبى ) اما اين ديدگاه با اصلاحاتى - از جمله افزودن روايات رسيده از ائمه اطهار عليهم السلام از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و شيوههاى عملى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله - حجم بيشتر يا تمام قرآن را در بر مىگيرد ؛ بويژه اينكه به على عليه السلام تمام تفسير را آموخته است ؛ 5 . روايات تفسيرى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله شيوهها و انواع مختلفى دارد ؛ از جمله شرح اصطلاحات قرآنى ( مانند تيمم ، صلاة وسطى و . . . ) ، شرح واژگان ، تقييد مطلق ، تخصيص عام و تفسير قرآن با قرآن .