نيالودند ، ايمنى تنها از آن آنهاست و آنها هدايت يافتگانند نازل شد ، مردم احساس نگرانى و سختى كردند ، به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گفتند : يا رسول اللّه ! كدام يك از ما به نفس خود ظلم نكردهايم ؟ حضرت فرمود : اينگونه نيست كه شما فهميدهايد ؛ آيا گفتار عبد صالح خدا ( لقمان حكيم ) به فرزندش را نشنيدهايد كه گفت :
. . . إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
« 1 » ؟ شرك ظلم بزرگ است و منظور از ظلم در آيه ، شرك است ، نه هر ظلمى . « 2 »
در روايتى ، ابن كثير از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله در تفسير آيه شريفه
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ . . .
« 3 » ( با استفاده از آيه 34 سورهء لقمان ) نقل كرده كه فرمود :
مفاتيح الغيب خمسة : ان اللّه عنده علم الساعة و ينزل الغيث و يعلم ما في الارحام و ما تدرى نفس ماذا تكسب غدا و ما تدرى نفس باىّ ارض تموت ان اللّه عليم خبير ؛ « 4 » مفاتيح غيب پنج چيز است : 1 . علم به قيامت ؛ 2 . فرو فرستادن باران ؛ 3 . فرزند در رحم ؛ 4 . كسب و روزى فردا ؛ 5 . زمان مرگ . . .
6 . نكات اخلاقى
پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله در روز فتح مكه فرمودند :
يا ايها الناس ان اللّه قد اذهب عنكم بالاسلام نخوة الجاهلية و تفاخرها بآبائها ان العربية ليست باب والدة و انما هو لسان ناطق فمن تكلم به فهو عربى الا و انكم من آدم و آدم من تراب و . . .
إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ
. . . ) ؛ « 5 » اى مردم ! خداوند به بركت اسلام تكبر زمان جاهليت و فخر فروشى به آبا را از بين برده است . عربى بودن به اين نيست كه شما از يك پدر و مادر هستيد ؛ بلكه عربى يك زبان است ، هر كسى به آن زبان سخن گويد عرب است ( و مايهء مباهات و فخر فروشى نيست ) . آگاه باشيد كه همه شما از حضرت آدم هستيد و آدم از
هامش
( 1 ) . لقمان ، 13 .
( 2 ) . جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 4 ، ص 212 ؛ ابن كثير ؛ تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 160 ، هفت روايت به همين مضمون نقل مىكند .
( 3 ) . انعام ، 59 .
( 4 ) . تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 145 .
( 5 ) . حجرات ، 13 .