تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — صفحة 46

مساهمون:

ص٤٦
امام صادق عليه السلام فرمود : براء بن معرور ، صحابى رسول خدا ، در مدينه بود كه زمان مرگش فرا رسيد ؛ در حالى كه رسول خدا هنوز در مكه بود و به سمت بيت المقدس نماز مىخواند . او دو سفارش كرد : 1 . او را به سوى كعبه دفن كنند ؛ ( زيرا رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در مكه بود و ) براء دوست داشت او را به سويى كه آن حضرت بوده ، دفن كنند . 2 . براء به تصرف در ثلث اموالش وصيت نمود . هر دو سنت « براء » سنت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله قرار گرفت . در برخى نسخه‌ها تعبير « نزل به الكتاب » ( در قرآن چنين آمده ) نيز به چشم مىخورد . « 1 »

4 . تخصيص عام

از انواع تفسير رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، تخصيص برخى عمومات قرآنى است - چنان كه گفته شد - مشهور علما اين نكته را پذيرفته‌اند كه هم خبر متواتر و هم خبر واحد مىتواند مخصّص عمومات قرآن باشد . از احكام عام قرآنى كه با سنت تخصيص خورده ، ارث فرزند است . خداوند متعال مىفرمايد :
يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ . . .
؛ « 2 » فرزندان پسر دو برابر دختر ارث مىبرند . سنت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اين حكم عام را تخصيص زده : « قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : لا ميراث للقاتل » ؛ « 3 » اگر فرزند ، قاتل پدر خود باشد ، ارث نمىبرد .

5 . تفسير قرآن به قرآن

ابن مسعود مىگويد : وقتى آيه شريفه
الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ
؛ « 4 » كسانى كه ايمان آوردند و ايمان خود را با شرك و ستم
هامش
( 1 ) . شيخ عباس قمى ، سفينة البحار ، ج 1 ، ص 66 . براء بن معرور انصارى خزرجى ، از نقبا و نخستين كسانى است كه در عقبهء منا با رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله بيعت كرد ؛ ولى قبل از رسيدن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به مدينه از دنيا رفت و هنگامى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله وارد مدينه شد ، بر سر قبر او رفت ؛ نماز خواند و وى را دعا كرد . ( 2 ) . نساء ، 11 ( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 388 ( 4 ) . انعام ، 82